लोकसारथि, ८ चैत । एन्डोमेट्रियम एक प्रकारको तन्तु हो जुन सामान्यत: पाठेघर बाहिर विकसित भएर “एन्डोमेट्रिओसिस” नामक चिकित्सा अवस्था सिर्जना गर्छ। यो तन्तु डिम्बाशय, फलोपियन ट्यूब, र पेटको क्षेत्रमा पनि फैलिन सक्छ। बेङ्गलुरुस्थित मदरहुड अस्पतालकी वरिष्ठ परामर्शदाता तथा स्त्रीरोग विशेषज्ञ डा. तेजी दवानेका अनुसार, महिलाहरूले एन्डोमेट्रिओसिसलाई नबुझी नजरअन्दाज गर्नु हुँदैन। यदि समयमा नै पहिचान भएन भने, यसले सम्पूर्ण प्रजनन स्वास्थ्यलाई नकारात्मक रूपमा असर गर्न सक्छ र थप जटिलताहरू निम्त्याउन सक्छ।

एन्डोमेट्रिओसिसका लक्षणहरू महिलाहरूले कहिल्यै पनि महिनावारीको समयमा हुने पीडालाई सामान्य ठानेर बेवास्ता गर्नु हुँदैन, किनभने यसको गम्भीरता एन्डोमेट्रिओसिसको प्रारम्भिक पहिचानका लागि महत्वपूर्ण हुन सक्छ। एन्डोमेट्रिओसिस भएका महिलाहरूलाई महिनावारी सुरु हुनुअघि नै पीडा अनुभव हुन थाल्छ र यो पीडा धेरै दिनसम्म रहन सक्छ। साथै, महिनावारीको समयमा अत्यधिक रक्तस्राव हुन सक्छ।

यसका अन्य लक्षणहरूमा पिसाब फेर्दा दुखाइ हुनु, दिसा गर्दा समस्या हुनु, यौन सम्पर्क गर्दा असहजता हुनु, थकान, पखाला, कब्जियत, पेट फुल्नु, र वाकवाकी लाग्नु पर्दछ। एन्डोमेट्रिओसिस महिलाहरूमा बाँझोपनको दर बढाउने प्रमुख कारणमध्ये एक हो।

एन्डोमेट्रिओसिसका कारणहरू यो तब हुन्छ जब महिनावारीको रगत शरीरबाहिर ननिस्किएर फेरि फलोपियन ट्यूब हुँदै पेटको क्षेत्रमा फर्किन्छ। यो समस्या वंशानुगत हुन सक्ने भएकाले परिवारमा भएको भए अन्य महिलाहरूलाई पनि हुन सक्छ। कमजोर प्रतिरक्षा प्रणालीले पाठेघर बाहिर विकसित हुने तन्तुलाई हटाउन नसक्दा पनि यो समस्या उत्पन्न हुन सक्छ। साथै, सी-सेक्शन वा हिस्टेरेक्टोमी जस्ता शल्यक्रियापछि सर्जिकल ठाउँमा एन्डोमेट्रिओसिस तन्तु विकसित हुन सक्छ।

एन्डोमेट्रिओसिसको प्रारम्भिक पहिचान यसको प्रारम्भिक पहिचानले महिलाहरूलाई बाँझोपन र दीर्घकालीन दुखाइ जस्ता जटिलताहरूबाट जोगाउन सक्छ। समयमै डाक्टरसँग परामर्श गर्नाले उचित परीक्षण गर्न र समाधान खोज्न सहयोग गर्छ। चिकित्सकहरूले अल्ट्रासाउन्ड तथा एमआरआईजस्ता स्क्यानहरू प्रयोग गरेर एन्डोमेट्रिओसिसको पहिचान गर्छन्। साथै, ल्यापारोस्कोपी नामक शल्यक्रिया गरेर डाक्टरहरूले एन्डोमेट्रिओसिसको सिस्ट हटाउन सक्छन्।

निष्कर्ष एन्डोमेट्रिओसिसले महिलाहरूको शारीरिक र मानसिक स्वास्थ्यमा गहिरो प्रभाव पार्छ। सचेतना जगाउँदा महिलाहरूले सही समयमा कदम चाल्न सक्छन् र चिकित्सकको परामर्श लिन सक्छन्। स्वास्थ्य विशेषज्ञहरूले यो समस्या व्यवस्थापन गर्न मात्र होइन, महिलाहरूको सम्पूर्ण प्रजनन स्वास्थ्य सुधार गर्न पनि महत्वपूर्ण भूमिका खेल्छन्।