पा

किस्तानमा ८ फेब्रुअरी २०२४ मा चुनाव हुँदैछ। तर यहाँको अवस्था बिग्रदै गएको छ । तपाईलाई थाहा पाउँदा छक्क पर्नुहुनेछ एकातिर मुद्रास्फीति बढ्दै गएको छ भने अर्कोतिर प्रतिकूल मौसमका कारण किसान ऋणको बोझले दबिरहेका छन् । यस्तो अवस्थामा आफूलाई बाँच्नका लागि यी मानिसहरू ऋणको बोझबाट बच्न आफ्ना निर्दोष छोरीहरूलाई बेच्न बाध्य छन्। पाकिस्तानमा गरिबीको अवस्था यस्तो छ कि १०-१२ वर्षका केटीहरूको ४०-५० वर्ष उमेरका मध्यमवर्गीय पुरुषसँग विवाह गरिँदै आएको छ। यस्तो अवस्थामा प्रश्न उठ्छ कि पाकिस्तान विनाशको कगारमा छ ?

बीबीसीले भर्खरै यस विषयमा एउटा कथा प्रकाशित गरेको छ । पाकिस्तानको बलुचिस्तान क्षेत्रका जनतासँग कुरा गर्दा उनीहरुको पीडा प्रष्ट महसुस गर्न सकिन्छ । १० वर्षीया बालिकाका बुबाले ऋण तिर्न सकियोस् भनेर आफ्नी छोरीको ४० वर्षीय अधबैंसेसँग विवाह गरेको बताउँछन् । बिहेको बदलामा अधबैंसेले त्यो किसानलाई धेरै पैसा दिए । खराब मौसमका कारण खेतको अवस्था बिग्रिएको कृषक बताउँछन् । यस्तो अवस्थामा ऋण लिनुपर्‍यो तर तिर्ने व्यवस्था भएन । बाध्यतामा विवाहको नाममा छोरी बेच्नुपरेको थियो । तर, यो केस मात्रै होइन । यसबारे बीबीसीको टोलीले अरु धेरैसँग पनि कुरा गरेको थियो, जसमा कसैले १३ वर्षको उमेरमा र कोही पाँचौं कक्षा उत्तीर्ण हुनेबित्तिकै छोरीलाई बिहेको नाममा बेच्ने गरेको खुलासा भएको थियो ।

वास्तवमा, गत वर्ष पाकिस्तानको बलुचिस्तान क्षेत्रमा धेरै वर्षा भएको थियो, जसले बाढी पनि निम्त्यायो। यस्तो अवस्थामा यो क्षेत्र देशबाट पूर्ण रूपमा विच्छेद भएको थियो । किसानको खेतीयोग्य जमिन पनि बगाएको छ । एक वर्षपछि यहाँको अवस्था नाजुक भयो । यस क्षेत्रको अनुगमन गरिरहेका पाकिस्तानी अधिकारीहरूका अनुसार यस वर्ष नाबालिग विवाहको घटना १३ प्रतिशतले बढेको छ। यसैबीच, २०२२ मा गरिएको सर्वेक्षणअनुसार बालविवाहका कारण विद्यालयमा बालबालिकाको उपस्थितिमा पनि असर परेको छ । भनिन्छ, कक्षा ५ पुग्नेबित्तिकै केटीको इन्गेजमेन्ट वा बिहे हुन्छ ।

राष्ट्रिय महिला आयोगकी फौजिया शाहीनले भनिन्, ‘हामीसँग विवाहसम्बन्धी कुनै संयन्त्र छैन, तर पाकिस्तानमा कम उमेरमा विवाह हुने धेरै घटना छन् । तर, कार्यकर्ताहरुले यसका लागि कडा कानुन बनाउन माग गरेका छन् । साथै जलवायु परिवर्तन सम्बन्धी चुनौतिहरुलाई सम्बोधन गर्न तत्काल पहल गर्न पनि आग्रह गरे, ताकि अन्य बालिकाहरुलाई जलवायु दुलही बन्नबाट बचाउन सकियोस् ।

महँगाईले त्राहिमाम

पाकिस्तानको बलुचिस्तान क्षेत्रका किसानको जमिन बगाए पनि जसका कारण उनीहरुले खेतीपाती गर्न पाएका छैनन्, तर यसबाहेक बढ्दो महँगाईका कारण पाकिस्तानमा त्रास छाएको छ । खाद्यवस्तु यति महँगो भएको छ कि सर्वसाधारणलाई किन्न मुस्किल परेको छ । तर, यी सबैको बीचमा फागुन ८ गते निर्वाचन हुँदैछ । यस्तो अवस्थामा भोट माग्न यस क्षेत्रमा पुग्दा नेताहरु के भन्छन्, त्यो हेर्नै पर्छ ।