लोकसारथि संवाददाता, काठमाडौं ।

नेपालभरका बैङ्क तथा वित्तीय संस्थामा निक्षेप खाताको सङ्ख्या ६ करोड ४ लाखभन्दा बढी पुगेको छ भने कर्जा खाता करिब २० लाख नजिक पुगेको नेपाल राष्ट्र बैङ्कले जनाएको छ।

राष्ट्र बैङ्कले सार्वजनिक गरेको चालु आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को पहिलो दुई महिनासम्मको समीक्षा प्रतिवेदन अनुसार, ६ करोड ४ लाख ५३ हजार ५९३ निक्षेप खाता दर्ता भएका छन्। सोही अवधिमा कर्जा खाताको सङ्ख्या १९ लाख ९३ हजार २३४ पुगेको छ।

वाणिज्य बैङ्कमै सबैभन्दा बढी खाता

राष्ट्र बैङ्कका अनुसार वाणिज्य बैङ्कहरूमा सबैभन्दा धेरै निक्षेपकर्ता छन्।
वाणिज्य बैङ्कमा मात्रै ५ करोड १८ लाख ५६ हजार २५२ निक्षेप खाता रहेका छन्।
त्यसपछि विकास बैङ्कमा ७५ लाख ७८ हजार ६० र वित्त कम्पनीमा १० लाख १९ हजार २८१ खाता रहेका छन्।

त्यस्तै कर्जा खाताको विवरण हेर्दा,

• वाणिज्य बैङ्कमा १६ लाख ६२ हजार ३४२,

• विकास बैङ्कमा दुई लाख ६७ हजार ३०३,

• वित्त कम्पनीमा ६३ हजार ५८९ कर्जा खाता रहेका छन्।

बैङ्क तथा वित्तीय संस्थाको संख्या

समीक्षा अवधिमा नेपाल राष्ट्र बैङ्कबाट इजाजत प्राप्त १०७ बैङ्क तथा वित्तीय संस्था (लघुवित्तसहित) सञ्चालनमा रहेका छन्।
तीमध्ये —

• २० वाणिज्य बैङ्क,

• १७ विकास बैङ्क,

• १७ वित्त कम्पनी,

• ५२ लघुवित्त वित्तीय संस्था, र

• १ पूर्वाधार विकास बैङ्क रहेका छन्।

शाखा संख्या घट्दै

२०८२ असार मसान्तमा देशभर ११ हजार ५२६ वटा शाखा रहेका थिए। तर २०८२ भदौ मसान्तमा यो संख्या ११ हजार ५१२ मा झरेको राष्ट्र बैङ्कले जनाएको छ।

वित्तीय पहुँच विस्तारको संकेत

विश्लेषकहरूका अनुसार, देशभर निक्षेप खाताको तीव्र वृद्धि वित्तीय पहुँच (financial inclusion) विस्तारको सकारात्मक संकेत हो।
नयाँ प्राविधिक माध्यम र डिजिटल बैंकिङ सेवाले ग्रामीण क्षेत्रसम्म पनि बैंकिङ पहुँच बढाएको देखिन्छ।
तर, शाखा संख्यामा देखिएको सानो कमी संरचनागत पुनर्संयोजन र डिजिटलीकरणको प्रभाव भएको विशेषज्ञहरूको भनाइ छ।

यससँगै नेपालमा औसत हरेक नागरिकको नाममा करिब दुईवटा बैंक खाता रहेको अनुमान गरिएको छ।