सम्पादकीय 

शंखरापुर नगरपालिका–९ स्थित सानागाउँमा घटेको पुतली तामाङको हृदयविदारक हत्या, र उनका दुई निर्दोष बालबालिकाको घाइते अवस्थाको खबरले हामी सबैको आत्मालाई झक्झक्याएको छ। खुकुरी प्रहार गरेर आफ्नै पत्नीको हत्या गरी फरार भएका पदमबहादुर तामाङको अपराधप्रति आक्रोश व्यक्त गर्नु स्वाभाविक हो। तर, यो घटनाको जरा के हो? के यो केवल मानसिक असन्तुलन वा कानुनी कमजोरीको परिणाम मात्र हो?

हाम्रो शास्त्र र अनुभव दुबैले भन्छन्— “आहार शुद्धौ सत्त्व शुद्धिः सत्त्व शुद्धौ ध्रुवा स्मृतिः।” (भगवद्गीता 17.7)
अर्थात्, आहार शुद्ध हुँदा मन शुद्ध हुन्छ, मन शुद्ध हुँदा स्मृति (सुसंस्कार) स्थिर हुन्छ। र जहाँ स्मृति स्थिर हुन्छ, त्यहाँ व्यक्ति विवेकशील हुन्छ।

पदमबहादुरको यस्तो क्रूर निर्णय एक क्षणको मात्र हुँदैन। त्यो दीर्घकालीन गलत आहार, मद्यपान, मांसाहार र असत्संगको परिणाम हो। जब व्यक्तिको आन्तरिक ऊर्जा तमोगुणी बन्छ, त्यहाँ क्रोध, ईर्ष्या, लोभ, मोह, अहंकार स्वतः उत्पन्न हुन्छन्। “काम एष क्रोध एष रजोगुणसमुद्भवः।” (गीता 3.37)

आज समाज हिंसा, बलात्कार, हत्या, आत्महत्या, बाल शोषण, व्यभिचारको बाढीमा बगिरहेको छ। यो सबैको जरा हामीले संस्कार र आहारमा छुटाएका कमजोरीमा छ।

 सात्विक आहार र कृष्ण भक्ति

उपनिषद्हरूमा स्पष्ट लेखिएको छ:
“अन्नं ब्रह्मेति व्यजानात्।” – तैत्तिरीयोपनिषद्
अर्थात्, अन्नलाई ब्रह्म ठानी सेवन गर। अन्न केवल पेट भर्ने वस्तु होइन, त्यो ऊर्जा, मनोवृत्ति र संस्कार निर्माण गर्ने माध्यम हो।

पुराणहरू, विशेषगरी श्रीमद्भागवत महापुराण भन्छ:
“सत्त्वं विशुद्धं वसुदेव-शब्दितं।”
– जब मन सात्विक बन्छ, तब त्यो वसुदेव (कृष्ण) को आश्रय लिन्छ।

राधाकृष्णको भक्ति त्यो माध्यम हो जसले व्यक्तिलाई आत्मस्वरूपमा स्थिर गराउँछ। जब व्यक्तिको चित्त शुद्ध हुन्छ, तब भक्ति जन्मन्छ। भक्ति केवल गीत गाउने वा माला जप्ने कुरा होइन; त्यो जीवनशैली हो—जसको मूल हो सात्विकता।

समाधान : सात्विक आहार र आत्म–साक्षात्कार

आजको समाजमा कानुनको डरले मात्र अपराध रोकिन्न। डर अस्थायी हो, ज्ञान स्थायी। ज्ञानले चेतना जागृत गर्छ, चेतना नै संवेदनाको स्रोत हो। जब संवेदना हराउँछ, तब व्यक्ति हिंस्रक हुन्छ।
“अहिंसा परमो धर्मः।” – महाभारत

हामी सबैलाई आज यो कुरा आत्मसात् गर्न जरुरी छ—मांसभक्षण, मद्यपान, तमोगुणी जीवनशैलीले केवल शरीर बिगार्दैन, त्यो आत्मा नै अन्धकारतिर लान्छ। त्यो स्थिति पशुत्व हो। र, पशु हत्यालाई सामान्य ठान्ने समाजमा मानव हत्या अचम्मको कुरा होइन।

निष्कर्ष

हामी पुतली तामाङप्रति श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्दै, उनका बालबालिकाको शीघ्र स्वास्थ्य लाभको कामना गर्छौं। तर त्यसैसँग हामी समाजका हरेक नागरिकलाई, विशेषतः युवापुस्तालाई यो आग्रह गर्न चाहन्छौं—
आहार शुद्ध पारौं, विचार शुद्ध हुन्छ। विचार शुद्ध पारौं, व्यवहार सुध्रिन्छ।
सात्विक आहारमा प्रवेश गरौं, र राधाकृष्णको भक्ति, सत्संग, कीर्तन र साधनाबाट जीवनको मार्ग प्रशस्त गरौं।

यही बाटो हो – अपराधमुक्त, संवेदनायुक्त, प्रेमयुक्त समाज निर्माणको।

हरे कृष्ण 🙏