लोकसारथि संवाददाता, काठमाडौं ।

काठमाडौंको त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल (टिआइए) बाट हुने अन्तर्राष्ट्रिय यात्रु आवागमन सन् २०२५ मा पहिलोपटक ५० लाख नाघेको छ। विमानस्थल तथ्याङ्कअनुसार टिआइएले २०२५ मा कुल ५० लाख ४ हजार (५.०४ मिलियन) अन्तर्राष्ट्रिय यात्रु व्यवस्थापन गरेको छ, जुन अघिल्लो वर्षको तुलनामा १.६४ प्रतिशतले वृद्धि हो।

विमानस्थलले औसतमा दैनिक १३ हजार ८२२ अन्तर्राष्ट्रिय यात्रु व्यवस्थापन गरेको तथ्याङ्कमा उल्लेख छ।

२५ वर्षमा पाँच गुणा वृद्धि

अन्तर्राष्ट्रिय यात्रु संख्या पछिल्लो साढे दुई दशकमा उल्लेखनीय रूपमा बढेको छ। सन् २००० मा टिआइएबाट १० लाख ६ हजार (१.०६ मिलियन) मात्र अन्तर्राष्ट्रिय यात्रु आवागमन हुने गरेको थियो। अहिले त्यो संख्या पाँच गुणा बढी पुगेको छ।

पर्यटक आगमनको गति सुस्त

समग्र यात्रु चाप बढे पनि पर्यटक आगमन भने अपेक्षाकृत सुस्त देखिएको छ। नेपालले २०२५ मा कुल ११ लाख १५ हजार (१.१५ मिलियन) विदेशी पर्यटक स्वागत गरेको छ, जुन २०२४ को तुलनामा करिब १ प्रतिशत मात्रै वृद्धि हो। यसले पर्यटक आगमनको वृद्धि दरमा कमी आएको संकेत गरेको छ।

वैदेशिक रोजगारी र विद्यार्थी बाहिरिने क्रमले यात्रु संख्या बढ्यो

विश्लेषकहरूका अनुसार कोभिडपछि यात्रु संख्या तीव्र रूपमा बढ्नुको मुख्य कारण वैदेशिक रोजगारीमा जाने श्रमिक तथा विदेश अध्ययनमा जाने विद्यार्थीको निरन्तर बढ्दो आवागमन हो।

यसका साथै विदेशमा कार्यरत वा अध्ययनरत आफन्तलाई भेट्न जाने परिवारका सदस्यहरूको संख्या पनि उल्लेखनीय रूपमा बढेको बताइएको छ।

२०२६ जनवरीमा १५.७ प्रतिशत वृद्धि

टिआइएबाट हुने अन्तर्राष्ट्रिय यात्रु आवागमन २०२६ को जनवरी महिनामा पनि बलियो देखिएको छ। जनवरी २०२६ मा यात्रु संख्या १५.७ प्रतिशतले वृद्धि भई ९२ हजार ५७३ पुगेको छ।

चुनावका कारण एयरलाइन्स र पर्यटन व्यवसायी सतर्क

नेपालमा मार्च ५ मा आम निर्वाचन हुने तय भएपछि पर्यटन व्यवसायी र एयरलाइन्सहरू आगामी यात्रु प्रवाहबारे सतर्क देखिएका छन्।

हिमालय एयरलाइन्सका प्रवक्ता विजय श्रेष्ठ ले अन्तर्राष्ट्रिय यात्रु वृद्धि मुख्यतः वैदेशिक रोजगारीतर्फ जानेहरूको आवागमनबाट भएको र पर्यटक यात्राको वृद्धि भने घट्दो रहेको बताएका छन्।

उनका अनुसार निर्वाचन समय पर्यटनको मुख्य सिजनसँग जुधेकाले एयरलाइन्सहरूले बजारको अवस्थालाई सावधानीपूर्वक हेरिरहेको अवस्था छ।

टिकट बुकिङ उत्साहजनक छैन

एयरलाइन्स अधिकारीहरूका अनुसार आगामी महिनाका लागि टिकट बुकिङ हालसम्म उत्साहजनक देखिएको छैन। फेब्रुअरीको पहिलो सातासम्म मतदानका लागि नेपाल फर्किने नेपालीहरूको यात्रा चाप अपेक्षित रूपमा देखिएको छैन।

प्रवक्ता श्रेष्ठका अनुसार आगामी दुई सातामा बुकिङ केही बढ्ने अपेक्षा गरिएको छ।

कोभिडपछि तीव्र पुनरुत्थान

कोभिडअघि सन् २०१८ टिआइएको सबैभन्दा व्यस्त वर्ष थियो, जसमा ४.३८ मिलियन यात्रु ले अन्तर्राष्ट्रिय यात्रा गरेका थिए।

कोभिडपछिको गिरावटपछि २०२३ मा यात्रु संख्या ४.५४ मिलियन पुगेको थियो, जुन २०२२ को तुलनामा ३०.१८ प्रतिशत वृद्धि हो। त्यसपछि २०२४ मा यात्रु संख्या ९.२९ प्रतिशतले बढेर ४.९६ मिलियन पुगेको थियो।

टिआइएको पछिल्लो तथ्याङ्कले नेपालमा अन्तर्राष्ट्रिय यात्रु आवागमन ऐतिहासिक उच्च बिन्दुमा पुगेको देखाए पनि पर्यटन आगमनको गति सुस्त हुँदा पर्यटन क्षेत्रको दीर्घकालीन स्थायित्वका लागि थप रणनीति आवश्यक देखिएको छ।