लोकसारथि संवाददाता, काठमाडौं ।

नेपालमा बिहीबार सम्पन्न प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा काठमाडौंका चर्चित मेयर रहिसकेका बालेन्द्र शाह (बालेन) सँग सम्बन्धित नयाँ राजनीतिक शक्ति राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (RSP) ले प्रभावशाली सुरुआत गरेको दाबी गरिएको छ। प्रारम्भिक परिणामअनुसार RSP ले १ सिट जितिसकेको र ४७ सिटमा अग्रता कायम गरेको उल्लेख गरिएको छ।

त्यस्तै नेपाली कांग्रेस ६ सिटमा अगाडि रहेको बताइएको छ भने नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी) (CPN-UML) ३ सिटमा र नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी १ सिटमा अग्रस्थानमा रहेको जनाइएको छ।

हाल नेपालमा कुल ४६ सिटको मतगणना जारी रहेको बताइएको छ। यस निर्वाचनमा करिब ६० प्रतिशत मतदाताले सहभागिता जनाएको अनुमान गरिएको छ। विश्लेषकहरूका अनुसार यस चुनावले नेपालको राजनीतिमा नयाँ दिशा तय गर्ने सम्भावना देखिएको छ। विशेषगरी बालेन शाहसँग जोडिएको पार्टीको प्रदर्शनले परम्परागत राजनीतिका दिग्गज नेताहरूलाई समेत पुनर्विचार गर्न बाध्य बनाएको चर्चा छ।

जेन-Z आन्दोलनपछि पहिलो चुनाव

नेपालमा तथाकथित “जेन-Z आन्दोलन” पछि भएको यो पहिलो ठूलो चुनाव मानिएको छ। गत वर्ष भएको उक्त आन्दोलनका क्रममा भ्रष्टाचारविरुद्ध व्यापक प्रदर्शन भएको बताइन्छ, जसका कारण केपी शर्मा ओली को नेतृत्वमा रहेको गठबन्धन सरकार पतन भएको दाबी गरिएको छ।

काठमाडौं–१ सिटमा RSP का उम्मेदवार रञ्जु दर्शना ले उल्लेखनीय जीत हासिल गरेको बताइएको छ। RSP का केन्द्रीय समिति सदस्य आरके ढुंगाना का अनुसार रञ्जुले १० हजारभन्दा बढी मत प्राप्त गरेकी छन्, जुन उनका निकटतम प्रतिस्पर्धी प्रबल थापा क्षेत्री (नेपाली कांग्रेस) ले पाएको मतभन्दा करिब दोब्बर रहेको दाबी गरिएको छ। यद्यपि निर्वाचन आयोगले भने अझै आधिकारिक रूपमा परिणाम घोषणा गरेको छैन।

चार वर्ष पुरानो पार्टी RSP

RSP को स्थापना सन् २०२२ मा भएको हो। चुनाव प्रचारका क्रममा यस पार्टीले विशेषगरी युवापुस्ताबाट उल्लेखनीय समर्थन पाएको बताइएको छ।

काठमाडौंका पूर्व मेयर बालेन्द्र शाह (बालेन) झापा–५ बाट पूर्वप्रधानमन्त्री तथा CPN-UML का अध्यक्ष केपी शर्मा ओली भन्दा अगाडि रहेको दाबी विभिन्न सञ्चार माध्यमहरूले गरेका छन्। केही रिपोर्टहरूका अनुसार RSP काठमाडौंका सबै १० सिटमा अग्रस्थानमा रहेको उल्लेख गरिएको छ।

बालेन शाहलाई पार्टीको सम्भावित प्रधानमन्त्री उम्मेदवारका रूपमा पनि प्रस्तुत गरिएको बताइएको छ।

उता गगन थापा लाई नेपाली कांग्रेस ले आफ्नो प्रधानमन्त्री उम्मेदवार बनाएको छ भने नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी) (CPN-UML) ले केपी शर्मा ओली लाई नै प्रधानमन्त्रीको अनुहारका रूपमा अघि सारेको बताइएको छ।

१.८९ करोड मतदाताको सहभागिता

यस निर्वाचनमा करिब १.८९ करोड मतदाताले २७५ सदस्यीय प्रतिनिधिसभाका लागि मतदान गरेको जनाइएको छ। तीमध्ये १६५ सिट प्रत्यक्ष निर्वाचन प्रणाली (FPTP) बाट चयन गरिन्छ भने ११० सिट समानुपातिक प्रणालीका आधारमा बाँडिन्छन्।

प्रत्यक्षतर्फ ३४०० भन्दा बढी उम्मेदवार र समानुपातिकतर्फ ३,१३५ उम्मेदवार चुनावी मैदानमा रहेको बताइएको छ। मतगणना बिहीबार राति ढिलोबाट सुरु भएको र शुक्रबार रातिसम्म सकिने सम्भावना व्यक्त गरिएको छ।

प्रारम्भिक परिणामहरूले RSP को बलियो लहर देखिएको उल्लेख गर्दै यसलाई नेपालमा युवापुस्ताले खोजिरहेको राजनीतिक परिवर्तनको संकेतका रूपमा व्याख्या गरिएको छ।