लोकसारथि संवाददाता, काठमाडौं ।

नेकपा (एकीकृत समाजवादी) का सम्मानित नेता झलनाथ खनालले नेकपा (माओवादी केन्द्र) सँगको पार्टी एकीकरण प्रक्रियाको कडा विरोध गर्दै यस्तो कदम अहिलेको राजनीतिक परिस्थितिमा घातक हुने चेतावनी दिएका छन्। उनले पार्टी नेतृत्वलाई “गलत बाटो नहिँड्न” आग्रह गर्दै वर्तमान अवस्थालाई “एकीकरण होइन, पुनर्गठन र रूपान्तरणको काल” भनेर व्याख्या गरेका छन्।

पत्नीको उपचारका सिलसिलामा भारतको नयाँदिल्लीमा रहेका खनालले पार्टी सचिवालय बैठकमा पठाएको लिखित धारणा मार्फत आफ्नो अडान सार्वजनिक गरेका हुन्। उनले लेखेका छन्,

“कमरेडहरू, अहिले हाम्रो पार्टीको निम्ति कसैसँग पनि पार्टी एकीकरण गर्ने मौसम होइन र छैन। हामी कोही पनि गलत बाटो हिँड्दै भड्खालोमा पर्ने र अरुलाई पनि त्यही दिशातिर तान्ने काम नगर्दा राम्रो हुन्छ।”

“पहिले आत्मसमीक्षा गरौँ, चार वर्षे यात्राको मूल्यांकन आवश्यक”

खनालले नेकपा एमालेबाट अलग भई एकीकृत समाजवादी गठन गरेको कारणको गम्भीर र निर्मम समीक्षा गर्नुपर्नेमा जोड दिएका छन्। उनका अनुसार, पार्टीको चार वर्षे यात्राले ल्याएको अनुभव, गल्ती र उपलब्धिलाई निष्पक्ष मूल्यांकन नगरी अर्को एकीकरणमा लाग्नु असमयिक हुनेछ।
उनले भनेका छन्,

“सबैभन्दा पहिले हाम्रो चार वर्षे विद्रोहको यात्राको निर्मम समीक्षा गरौँ। ठिक–बेठिक के गर्‍यौँ, दूध र पानी छुट्याऔँ। नवौं राष्ट्रिय महाधिवेशनदेखि उठाइएको युवा आवाज र कार्यविधिको कुरालाई ध्यान दिऔँ।”

“दक्षिणपन्थीको पछि लाग्दा वाम आन्दोलन कमजोर”

खनालले आफ्नो पार्टी अध्यक्ष माधवकुमार नेपालसहित वामपन्थी नेतृत्वमाथि दक्षिणपन्थी धारको प्रभावमा परेको आरोप लगाएका छन्। उनका अनुसार, वामपन्थी दलहरूले राष्ट्रियता र सामाजिक–आर्थिक रूपान्तरणको कार्यभार छोडेर यथास्थितिवादको बाटो लिँदा देश भयावह संकटमा पुगेको हो।
उनका शब्दमा,

“वामपन्थी दलले नै आम जनतालाई सही मार्ग देखाउनुपर्ने हो। तर दक्षिणपन्थीहरूको पछि लागेर हाम्रो पार्टी नेतृत्वसहित अन्य वाम नेताहरूले राष्ट्रियतालाई सुदृढ गर्ने कार्यभार छोडेपछि मुलुक विदेशीहरूको क्रिडास्थल बनेको छ।”

“अबको बाटो—पुनर्गठन र रूपान्तरण”

खनालले प्रत्येक पार्टीमा वैचारिक, नीतिगत र संगठनात्मक पुनर्गठन अपरिहार्य भएको बताउँदै भनेका छन्,

“अब देश, जनता र वामपन्थी आन्दोलनलाई नयाँ धरातलबाट उठाउन प्रत्येक पार्टीमा पुनर्गठन र रूपान्तरण अनिवार्य छ। समयले पनि ठिक यही कुरा पुष्टि गरेको छ।”

उनले नयाँ वर्षको सन्देशमा समेत २०८२ लाई ‘पुनर्गठन र रूपान्तरणको वर्ष’ बनाउने आह्वान गरेको स्मरण गराउँदै वर्तमान राजनीतिक घटनाक्रमले पनि त्यही दिशातिर संकेत गरेको बताएका छन्।

“पार्टी एकीकरण होइन, राष्ट्रिय मोर्चा बनाएर चुनाव तयारी गरौं”

खनालले पार्टी एकीकरणको सट्टा सबै वामपन्थी, क्रान्तिकारी र देशभक्त शक्तिहरूलाई समेट्ने बृहत् राष्ट्रिय मोर्चा निर्माण गर्न आग्रह गरेका छन्।
उनका अनुसार,

“एउटा बृहत् राष्ट्रिय मोर्चा बनाऔं र प्रतिनिधि सभाको निर्वाचनको तयारीमा दृढ योजना सहित अघि बढौं। यही आजको सही मार्ग हो। कुबेलाको सहनाई बजाउनतिर कोही पनि नलागौँ।”

“युवा आन्दोलन केवल आवेग होइन, नेतृत्वको असफलताको परिणाम”

खनालले पछिल्ला दिनमा देखा परेका जेन–जी (Gen Z) युवाहरूको विद्रोही आन्दोलनलाई केवल आवेग वा बाह्य शक्तिको षड्यन्त्र भनेर खारेज गर्न नहुने टिप्पणी गरेका छन्।
उनका अनुसार,

“युवा आन्दोलनको विस्फोटन उनीहरूको आवेग वा बाह्य शक्तिको षड्यन्त्र मात्र होइन, दुई तिहाइ बहुमत भएको संसद् विघटनदेखि सत्तामा रहेका सबै पार्टीहरूको नेतृत्वको घनघोर असफलताको परिणाम हो।”

उनले थपे,

“हाम्रो पार्टीसहित सत्तामा रहेका सबै दलका नेतृत्वले मुलुकलाई सही दिशा दिन नसकेकोमा जिम्मेवारी लिनैपर्छ।”

निष्कर्ष

खनालको ताजा धारणा स्पष्ट रूपमा पार्टी एकीकरणको विपक्षमा केन्द्रित छ। उनले पार्टीभित्र गहिरो आत्ममूल्यांकन, संगठनात्मक पुनर्जागरण र वाम आन्दोलनको नयाँ रूपान्तरणको आह्वान गरेका छन्।
उनका शब्दमा,

“यो पुस्तावादको माग होइन, सबै पुस्ताको क्रान्तिकारी पुनर्गठन र रूपान्तरणको माग हो। त्यसलाई अस्वीकार गरेर कोही अघि बढ्न सक्दैन।”

खनालको यस चेतावनीपूर्ण वक्तव्यले वामपन्थी राजनीति र समाजवादी–माओवादी एकताको बहसमा नयाँ मोड ल्याएको छ। अब प्रश्न उठेको छ—नेता खनालको ‘पुनर्गठनको मार्ग’ र पार्टी नेतृत्वको ‘एकीकरणको रणनीति’ कुन दिशातिर जाने हो?