राधाचाकर राजु विके, बुटवल।

मध्यपूर्वमा चर्किँदै गएको युद्ध तनावले त्यहाँ वैदेशिक रोजगारीका सिलसिलामा बसोबास गरिरहेका हजारौँ नेपालीहरूको मनमा भय र असुरक्षाको गहिरो छाया परेको छ। सन् २०१४ देखि दुबईमा कार्यरत नेपाली युवती नारायणी भेटवाल ले सामाजिक सञ्जालमा व्यक्त गरेको पीडा अहिले हजारौँ नेपाली श्रमिकको साझा आवाजजस्तै बनेको छ।

उनले लेखेकी छन्—
“निष्ठुरी परदेशले अल्झाएका हामी परदेशीलाई कहिले होला फेरि परिवारसँग न्यानो काख पाउने दिन? खेल्ने–खाने उमेरमा काँधभरि जिम्मेवारी बोकेर परदेशिनु परेको छ हामीलाई। कहिलेसम्म अरूको देशमा बन्दीझैँ बसिरहनु पर्ने हो? आकाशमाथि मिसाइलहरू उडिरहेका छन्, कयौँ रहर र बाध्यताहरू त्यहीँ हराइरहेका छन्। चटक्क काम छोडेर घर फर्किन पनि नसकिने अवस्था। बसिरहँदा पनि कुन बेला बम–बारुदको धुवाँसँगै यो जीवन बिलिन हुने हो, केही ठेगान छैन।”

उनको यो भावनात्मक अभिव्यक्ति केवल व्यक्तिगत वेदना मात्र होइन, परदेशमा पसिना बगाइरहेका लाखौँ नेपाली श्रमिकको सामूहिक पीडा हो। विशेषगरी महिलाहरूको अवस्था अझ जटिल छ—परिवारबाट टाढा, अपरिचित भूमि, अनिश्चित भविष्य र अहिले युद्धको भय।

हाल इजरायल र अमेरिकाले इरानमाथि आक्रमण सुरु गरेपछि क्षेत्रीय तनाव तीव्र बनेको छ। यसको प्रतिक्रियास्वरूप इरानले मध्यपूर्वका विभिन्न स्थानहरूमा प्रतिशोधात्मक आक्रमण सुरु गरेको खबरहरू सार्वजनिक भइरहेका छन्। दुबईलगायत खाडी क्षेत्रका शहरहरूमा पनि सुरक्षा सतर्कता अत्यधिक बढाइएको छ। आकाशमा मिसाइल र ड्रोनको गतिविधि देखिन थालेपछि त्यहाँ बसोबास गर्ने विदेशी श्रमिकहरूमा त्रास फैलिएको छ।

उच्च भवनहरूले भरिएको दुबईजस्तो आधुनिक शहरमा पनि युद्धको छाया महसुस हुन थालेको छ। कतिपय स्थानमा सायरन बज्ने, आकाशमा सैन्य गतिविधि देखिने र मानिसहरू आश्रयस्थलतर्फ भाग्ने दृश्यहरू देखिएको बताइन्छ। यस्तो परिस्थितिमा नेपाली कामदारहरू—विशेषगरी घरेलु कामदारका रूपमा काम गरिरहेका महिलाहरू—झन् असहाय बनेका छन्।

नेपाली महिलाहरूको मनमा एउटा प्रश्न गुञ्जिरहेको छ—
“परिवारको सुख किन्ने आशामा परदेश आएको जीवन आखिर कहिले सुरक्षित र सुखद हुनेछ?”

कतिपय नेपाली महिलाहरू राम्रो तलब र सुविधासहितको रोजगारीमा भए पनि मनभित्रको असुरक्षा र एक्लोपन हटेको छैन। धेरै दिदीबहिनीहरू भने रोजगारदाता र परिस्थितिका कारण घर फर्कन नसक्ने बाध्यतामा छन्। केही त उद्धारको आशामा मात्र बाँचिरहेका छन्।

तर पीडाको कथा परदेशमा मात्र सीमित छैन। स्वदेशमा बसिरहेका नेपाली महिलाहरू पनि सुरक्षित र सम्मानजनक जीवनबाट वञ्चित भएको अनुभूति गर्छन्। बलात्कारपछि हत्या गरिएका घटनाहरू, लामो समयसम्म न्याय नपाउने अवस्था, र समाजमा व्याप्त हिंसात्मक मानसिकताले महिलाको आत्मसम्मान र सुरक्षामा गम्भीर प्रश्न उठाइरहेको छ।

अहिले पनि धेरै महिलाहरूको मनमा डर छ—“हामीलाई पनि अर्को निर्मला पन्त बनाइने त होइन?”

रोजगारीको अवसर अभाव, सामाजिक असुरक्षा, र अपराधको बढ्दो प्रवृत्तिले युवापुस्तामा राजनीतिक नेतृत्वप्रति गहिरो वितृष्णा पैदा गरेको छ। धेरै युवाहरूको धारणा छ कि स्वार्थ, भ्रष्टाचार र अवसरवादले ग्रस्त नेपाली राजनीतिले देशलाई समृद्धितर्फ लैजानुको सट्टा युवाशक्तिलाई विदेशिन बाध्य बनाएको छ।

यही पृष्ठभूमिमा अहिले देशको राजनीतिमा देखिएको परिवर्तनको लहरप्रति धेरै नेपालीहरूले आशा राखेका छन्। देशभर फैलिएको “घण्टीमय” राजनीतिक वातावरणले जनतामा नयाँ अपेक्षा जगाएको छ—यदि स्थिर सरकार गठन भयो र नीतिगत सुधारहरू लागू भए भने देशले नयाँ दिशा लिन सक्छ।

तीन करोड नेपालीहरूको आशा यही छ—नेपालले आफ्ना छोरी–बहिनीहरूलाई सम्मान, सुरक्षा र अवसर दिने देश बन्न सकोस्।

महिला सशक्तिकरणका लागि राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीलाई नीति सुझाव

नेपालमा महिलाको सामाजिक, आर्थिक र सुरक्षा अवस्था सुधार्न कुनै पनि राजनीतिक दलले ठोस नीति लिन आवश्यक छ। यदि सुधारमुखी राजनीतिक शक्ति सत्तामा पुग्छ भने निम्न पाँच नीति अत्यन्त प्रभावकारी हुन सक्छन्।

१. सुरक्षित वैदेशिक रोजगारी नीति

• महिला कामदारका लागि सुरक्षित श्रम सम्झौता

• विदेशस्थित दूतावासमा महिला हेल्पडेस्क

• संकटमा परेका श्रमिकको तत्काल उद्धार संयन्त्र

२. महिला सुरक्षा र न्याय सुधार

• बलात्कार तथा महिला हिंसासम्बन्धी मुद्दाको छिटो न्याय प्रणाली

• विशेष महिला सुरक्षा अदालत

• पीडित पुनर्वास कोष

३. आर्थिक सशक्तिकरण

• महिलाका लागि उद्यमशीलता कोष

• सहुलियत ऋण कार्यक्रम

• ग्रामीण क्षेत्रमा महिला उद्योग पार्क

४. सुरक्षित कार्यस्थल

• निजी तथा सरकारी क्षेत्रमा लैंगिक समानता 

• कार्यस्थल यौन दुर्व्यवहारविरुद्ध कडा कानुनी कार्यान्वयन

५. शिक्षा र नेतृत्व विकास

• ग्रामीण बालिकाका लागि छात्रवृत्ति कार्यक्रम

• महिलालाई राजनीतिक नेतृत्व तालिम

• स्थानीय तहमा महिला नेतृत्व आरक्षणको प्रभावकारी कार्यान्वयन

नेपालको भविष्य केवल आर्थिक विकासले मात्र तय हुँदैन। त्यो देशका महिलाहरू कति सुरक्षित, सम्मानित र आत्मनिर्भर छन् भन्ने कुराले पनि निर्धारण गर्छ।

आज दुबईमा बसेर नारायणी भेटवालले व्यक्त गरेको पीडा केवल एउटा फेसबुक पोस्ट होइन—यो नेपाली राज्य, राजनीति र समाजका लागि गम्भीर चेतावनी हो।

यदि देशले आफ्ना छोरीहरूको सपना जोगाउन सकेन भने समृद्ध नेपालको सपना पनि अधुरै रहनेछ।