चीनमा हालै सार्वजनिक भएको एउटा भिडियोले सामाजिक सञ्जालमा ठूलो चर्चा उत्पन्न गरेको छ। समाचारअनुसार एक व्यक्तिले आफ्नी पत्नीलाई अत्यन्त क्रूर रूपमा कुटपिट गरेको देखिन्छ। भनिन्छ, ती महिलाले परिवारको ठूलो रकम चाँदी (silver ingots) लगायत लगानीमा प्रयोग गरेकी थिइन् र बजार पतनपछि सम्पूर्ण धन गुमेको थियो। आर्थिक क्षतिले क्रोधित बनेका श्रीमानले संयम गुमाएर हिंसात्मक व्यवहार गरेका दृश्यले धेरैलाई स्तब्ध बनाएको छ। विडियोमा देखिएका मानिसले लात, घुसा, घृणा सबै प्रयोग गरी आफ्नी श्रीमतीलाई प्रताडित गरिरहेका छन् ।

यो घटना केवल एउटा परिवारको दुःखद कथा मात्र होइन, आधुनिक समाजको गम्भीर मानसिक र नैतिक संकटको संकेत पनि हो। आज धेरै मानिसको जीवनमा पैसा, भोगविलास र स्वार्थलाई सम्बन्ध, माया, सम्मान र आध्यात्मिक मूल्यभन्दा माथि राखिएको देखिन्छ। जब धन गुम्छ, मानिस मानसिक रूपमा विचलित हुन्छ; तर सम्बन्ध टुट्दा पनि धेरैले त्यसलाई सामान्य ठान्न थालेका छन्।

विश्वमा महिला हिंसाको अवस्था

महिलामाथि हुने हिंसा कुनै एक देशको समस्या होइन। संयुक्त राष्ट्रसंघ तथा विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय अध्ययनका अनुसार संसारभर लाखौँ महिलाहरू घरेलु हिंसा, मानसिक यातना, बलात्कार तथा आर्थिक शोषणको शिकार भइरहेका छन्। विशेष रूपमा केही देशहरूमा घरेलु हिंसाको दर उच्च देखिन्छ, जस्तैः

India — दाइजो, घरेलु हिंसा र महिला उत्पीडनका घटनाहरू व्यापक रूपमा चर्चित छन्।

Pakistan — जबर्जस्ती विवाह, सम्मानका नाममा हत्या र घरेलु हिंसाका घटना उल्लेखनीय छन्।

Afghanistan — महिलामाथिको सामाजिक नियन्त्रण र हिंसाका गम्भीर समस्या छन्।

South Africa — लैंगिक हिंसा दर विश्वकै उच्चमध्येमा गनिन्छ।

Mexico — महिलाको हत्या (femicide) र घरेलु हिंसाका घटनाले चिन्ता बढाएको छ।

United States लगायत विकसित देशहरूमा पनि घरेलु हिंसा ठूलो सामाजिक समस्या बनेको छ।

हिंसाको मूल कारण केवल आर्थिक समस्या मात्र होइन; क्रोध, मदिरा तथा नशाको दुरुपयोग, अश्लीलता, अनैतिक जीवनशैली, पारिवारिक असन्तुलन र आध्यात्मिक चेतनाको कमीलाई पनि धेरै विद्वानहरूले जिम्मेवार मान्छन्।

श्रीकृष्णको शिक्षा र महिलाप्रतिको दृष्टिकोण

हिन्दु धर्मग्रन्थहरूमा महिलालाई सम्मान गर्नुपर्ने स्पष्ट शिक्षा दिइएको छ। भगवान श्रीकृष्णले प्रेम, करुणा, संयम र धर्मको मार्ग सिकाउनुभएको छ।

Bhagavad Gita मा श्रीकृष्णले क्रोधलाई विनाशको कारण बताउनुहुन्छः “क्रोधबाट मोह उत्पन्न हुन्छ, मोहबाट स्मृतिभ्रम हुन्छ, र स्मृतिभ्रमबाट बुद्धि नष्ट हुन्छ।” ( भगवद्गीता २.६३ )

यस शिक्षाले बताउँछ कि क्रोधले मानिसलाई विवेकहीन बनाउँछ र हिंसातर्फ धकेल्छ।

त्यस्तै सनातन परम्परामा प्रसिद्ध श्लोक छः

“यत्र नार्यस्तु पूज्यन्ते रमन्ते तत्र देवताः।”
अर्थात् जहाँ महिलाको सम्मान हुन्छ, त्यहाँ देवताको वास हुन्छ।

भगवान श्रीकृष्णको जीवनमा पनि माता देवकी, यशोदा, राधारानी तथा गोपीहरूप्रति आदर, प्रेम र करुणाको भाव देखिन्छ। साँचो आध्यात्मिकता भनेको सबै जीवमा परमात्माको अंश देख्नु हो, न कि क्रोध र हिंसाबाट व्यवहार गर्नु।

कलियुग र मानव स्वभाव

धार्मिक दृष्टिकोणले कलियुगमा लोभ, क्रोध, हिंसा, असत्य र इन्द्रियतृष्णा बढ्ने उल्लेख गरिएको छ। मानिसले स्वाद, धन र भोगका लागि निर्दोष पशुपक्षीको हत्या गर्ने, स्वार्थका लागि आफ्नै सम्बन्ध तोड्ने तथा एकअर्कामाथि हिंसा गर्न तयार हुने अवस्था बढिरहेको देखिन्छ।

आध्यात्मिक मार्गले भने प्रेम, दया, संयम र नामस्मरणलाई महत्व दिन्छ। धेरै भक्तहरू विश्वास गर्छन् कि भगवानको स्मरण, विशेष गरी “राधे-कृष्ण” नामजपले मनलाई शान्त बनाउँछ र हिंसात्मक प्रवृत्तिबाट टाढा राख्न मद्दत गर्छ।

समाजलाई धनभन्दा माथि मानवता, सम्बन्ध र नैतिकतालाई राख्न सिकाउन आवश्यक छ। महिला सम्मान, पारिवारिक सद्भाव र आध्यात्मिक चेतना बिना शान्त समाज निर्माण सम्भव छैन।

महिलामाथि हुने हिंसा बिल्कुलै नभएको देश संसारमा छैन। तर केही देशहरू महिलाको सुरक्षा, सम्मान, समान अधिकार र कम हिंसाका कारण विश्वभर प्रसिद्ध छन्।

महिलाका लागि सुरक्षित र कम हिंसा भएका देशहरूमा मुख्य रूपमा यी देशहरूलाई मानिन्छः

Iceland

विश्वकै सबैभन्दा बढी महिला समानता भएको देश मानिन्छ।

महिलामाथि हिंसाविरुद्ध कडा कानुन र उच्च सामाजिक सम्मान छ।

Norway

घरेलु हिंसाविरुद्ध कडा नियम र महिलाको सुरक्षामा विशेष ध्यान।

Finland

शिक्षित समाज, महिला अधिकार र सुरक्षित वातावरणका लागि प्रसिद्ध।

Sweden

महिलाको सम्मान, स्वतन्त्रता र कानुनी सुरक्षामा अगाडि।

Denmark

शान्त, सभ्य र महिलाप्रति सम्मानपूर्ण समाज।

New Zealand

महिलामैत्री नीति र सुरक्षित सार्वजनिक जीवन।

Switzerland

बलियो कानुनी व्यवस्था र सामाजिक अनुशासन।

यी देशहरूमा पनि कहिलेकाहीँ हिंसाका घटना हुन्छन्, तर फरक के हो भने: कानुन कडा हुन्छ,  महिलाले खुला रूपमा न्याय माग्न सक्छन्, प्रहरीले छिटो कारवाही गर्छ, र समाजले हिंसालाई गलत मान्छ।

धेरै विद्वानहरूका अनुसार जहाँ: शिक्षा राम्रो हुन्छ, नैतिकता बलियो हुन्छ, मदिरा तथा नशा कम हुन्छ, महिलालाई सम्मान गरिन्छ, त्यहाँ हिंसा कम हुने सम्भावना बढी हुन्छ।