७ सेप्टेम्बर, आइतबारका दिन भाद्र महिनाको पूर्णिमासँगै चन्द्रग्रहण पनि लाग्दैछ। सनातन धर्ममा पूर्णिमाको व्रतलाई शुभ र फलदायी मानिन्छ। यस दिन भगवान् सत्यनारायणको पूजा–आराधना गरेमा सुख–समृद्धि, धन–धान्य र मानसिक शान्ति प्राप्त हुने विश्वास गरिन्छ।
यसपालिको पूर्णिमाको विशेषता
ज्योतिषशास्त्रका अनुसार, यस वर्षको भाद्र शुक्ल पूर्णिमाको विशेषता यो हो कि सोही दिन चन्द्रग्रहण पनि लाग्नेछ।
-
पञ्चाङ्गअनुसार पूर्णिमाको तिथि ७ सेप्टेम्बर, आइतबार बिहान ९:२७ बजे सुरु भएर
-
८ सेप्टेम्बर, सोमबार बिहान ७:३० बजे समाप्त हुनेछ।
यस आधारमा भाद्र पूर्णिमाको व्रत ७ सेप्टेम्बर २०२५ मा बसिनेछ।
पूर्णिमामा व्रत राख्न सकिन्छ कि सकिँदैन ?
धार्मिक मान्यताअनुसार पूर्णिमा तिथिको अत्यधिक महत्व छ। यस दिन व्रत राख्दा सुख–समृद्धि, धन–धान्य र मानसिक शान्ति प्राप्त हुन्छ।
तर, यसपालि पूर्णिमामा चन्द्रग्रहणको छायाँ परेकोले केही विशेष नियम अपनाउनुपर्छ :
-
व्रत त राख्न सकिन्छ।
-
तर ग्रहण र सूतककालमा पूजा–पाठ गर्नु हुँदैन।
-
व्रतको संकल्प ग्रहण सुरु हुनु अघि लिनुपर्छ।
-
पूजा–पाठ र कथा भने ग्रहण समाप्त भएपछि मात्र गर्नुपर्छ।
ग्रहण सकिएपछि घरमा गंगाजल छर्की शुद्धी गरेर भगवान् सत्यनारायणको पूजा गर्नुपर्छ।
सूतककाल र ग्रहण
धार्मिक ग्रन्थअनुसार, ग्रहण सुरु हुनु भन्दा करिब ९ घण्टा अघि सूतक सुरु हुन्छ।
-
सूतक र ग्रहण अवधिभर पूजा–पाठ निषेध गरिएको छ।
-
ग्रहण सकिएपछि गंगाजल छर्केर शुद्धी गरी भगवान् विष्णु/सत्यनारायणको पूजा र कथा पाठ गर्नुपर्छ।
-
७ सेप्टेम्बरको ग्रहणको सूतककाल ८ सेप्टेम्बर बिहान १:२६ बजे समाप्त हुनेछ।
यसरी ग्रहणको दिन व्रत राख्नु अशुभ मानिँदैन, तर पूजा–पाठ ग्रहणपश्चात् गर्नुपर्ने शास्त्रीय नियम छ।
व्रतको विधि
-
पूर्णिमाको दिन बिहान स्नान गरी शुद्ध वस्त्र धारण गर्नुहोस्।
-
व्रतको संकल्प लिनुहोस्।
-
घर वा मन्दिरमा भगवान् विष्णु/सत्यनारायणको प्रतिमा स्थापना गरी गंगाजलले शुद्धी गर्नुहोस्।
-
कलश स्थापना गरेर दीपक बाल्नुहोस्।
-
भगवानलाई रोली, अक्षत, पुष्प, तुलसीदल, फल–मिष्ठान अर्पण गर्नुहोस्।
-
पंचामृतले अभिषेक गरी सत्यनारायण व्रतकथा पाठ गर्नुहोस् र आरती गर्नुहोस्।
-
व्रत बस्ने दिन फलाहार गर्नुहोस् र अर्को दिन पारण गरेर भोजन ग्रहण गर्नुहोस्।
निष्कर्ष : यस वर्षको भाद्र शुक्ल पूर्णिमा विशेष छ, किनभने यस दिन चन्द्रग्रहण पनि परेको छ। व्रत राख्न अशुभ होइन, तर पूजा–पाठ ग्रहण सकिएपछि मात्र गर्नुपर्छ भन्ने शास्त्रीय नियमलाई पालना गर्नु अति आवश्यक छ।
-
१.
-
२.
-
३.
-
४.
-
५.
-
६.
-
७.
-
८.
-
९.
-
१०.
