ढाका । बंगलादेशको १३औँ संसदीय निर्वाचनलाई लिएर विभिन्न अड्कलबाजी भइरहेका बेला युरोपेली युनियन (EU) ले आफ्नो अन्तिम रिपोर्ट सार्वजनिक गरेको छ। युरोपेली युनियन इलेक्शन अब्जर्भेसन मिसन (EU EOM) ले बिहीबार सम्पन्न निर्वाचनलाई ‘विश्वसनीय’ (Credible) तथा ‘सुव्यवस्थित’ (Well-managed) भन्दै मूल्याङ्कन गरेको छ।

ढाकामा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमार्फत मिसनले स्पष्ट रूपमा भनेको छ कि यो निर्वाचन बंगलादेशमा लोकतान्त्रिक शासन व्यवस्था तथा कानूनको शासन (Rule of Law) पुनःस्थापित गर्ने दिशामा एउटा आवश्यक र सकारात्मक कदम हो।

युरोपेली संसदका सदस्य तथा मिसनका प्रमुख पर्यवेक्षक इवार्स इजाब्स (Ivars Ijabs) ले निर्वाचन प्रक्रियाको प्रशंसा गर्दै भने, “सन् २०२६ को निर्वाचन वास्तवमै प्रतिस्पर्धात्मक रह्यो। निर्वाचनमा मौलिक स्वतन्त्रताको (Fundamental Freedoms) ठूलो हदसम्म सम्मान गरियो। बंगलादेश निर्वाचन आयोगले कुनै दबाबबिना स्वतन्त्रता र पारदर्शितासहित काम गर्‍यो, जुन अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्डअनुसार सकारात्मक हो।”

फ्याक्ट–चेकर र युवाको भूमिका महत्वपूर्ण

ईयू मिसनले यस पटकको निर्वाचनमा सचेत नागरिकहरूको भूमिकालाई विशेष रूपमा उल्लेख गरेको छ। मिसनका अनुसार फ्याक्ट–चेकरहरू, युवा तथा महिला कार्यकर्ताहरूले मतदातालाई सही सूचना प्रदान गर्न र सोचविचार गरेर निर्णय गर्न महत्वपूर्ण योगदान दिएका छन्। यसलाई लोकतन्त्रका लागि शुभ संकेतका रूपमा लिइएको छ।

बंगलादेश निर्वाचनका कमजोरीहरू पनि उजागर

प्रशंसासँगै युरोपेली युनियनले निर्वाचनमा देखिएका केही गम्भीर कमजोरीहरू पनि औँल्याएको छ। रिपोर्टअनुसार स्थानीय स्तरमा राजनीतिक हिंसा र भ्रामक सूचना (Misinformation) का कारण भीडद्वारा हुने आक्रमण (Mob Attacks) को जोखिम निरन्तर रह्यो।

रिपोर्टमा राजनीतिमा महिलाको सहभागिता न्यून रहेको उल्लेख गरिएको छ। साथै सकारात्मक कदम (Positive Action) को अभावका कारण आदिवासी समुदाय तथा अल्पसंख्यकहरूको प्रतिनिधित्व अत्यन्तै कम भएको पनि जनाइएको छ। अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूको सहभागिता पनि अपेक्षाभन्दा कम रहेको ईयूको निष्कर्ष छ।

२२३ अन्तर्राष्ट्रिय पर्यवेक्षक र आगामी बाटो

मिसन प्रतिनिधिमण्डलका प्रमुख टॉमस जेडचोव्स्की (Tomáš Zdechovský) ले बंगलादेश अब नयाँ र महत्वपूर्ण चरणमा प्रवेश गरिरहेको बताएका छन्। उनले नयाँ सरकार र संसदलाई पुराना शैली त्यागेर मानवअधिकारको संरक्षण र प्रवर्द्धन गर्न आग्रह गरेका छन्।

उल्लेखनीय छ, ईयू इओएम सन् २०२५ को अन्त्यदेखि नै बंगलादेशमा सक्रिय रहेको छ। निर्वाचनको दिन ईयू सदस्य राष्ट्रहरू, क्यानडा, नर्वे र स्विट्जरल्यान्डका २२३ अन्तर्राष्ट्रिय पर्यवेक्षक देशका सबै ६४ जिल्लामा खटिएका थिए। मिसनले अहिले पनि निर्वाचनपछिको अवस्थामाथि निरन्तर निगरानी गरिरहेको जनाएको छ।