लोकसारथि संवाददाता, काठमाडौं ।

अमेरिकी सेनाले इरानको ड्रोन बोक्ने जहाज IRIS शाहिद बाघेरी माथि शक्तिशाली हमला गरेको दाबी गरेको छ। शुक्रबार बिहान गरिएको उक्त हमलापछि जहाजमा आगलागी भई धुवाँले भरिएको भिडियो सार्वजनिक गरिएको अमेरिकी सेनाको मध्य कमान (CENTCOM) ले जनाएको छ।

United States Central Command (CENTCOM) ले सार्वजनिक गरेको कालो–सेतो भिडियोमा लगातार भएका आक्रमणपछि जहाज आगो र बाक्लो धुवाँले ढाकिएको देखिन्छ। तर अहिलेसम्म इरान का अधिकारीहरूले यस आक्रमणबारे औपचारिक पुष्टि गरेका छैनन्। तेहरानले यस घटनाबाट भएको सम्भावित क्षतिको विवरण पनि सार्वजनिक गरेको छैन।

CENTCOM ले आफ्नो सामाजिक सञ्जाल एक्समा लेखेको छ, “अमेरिकी सेना इरानको सम्पूर्ण नौसेनालाई कमजोर बनाउने आफ्नो अभियानबाट पछि हट्ने छैन।” सो पोस्टमा उक्त ड्रोन बोक्ने जहाजलाई “लगभग दोस्रो विश्वयुद्ध कालका विमानवाहक जहाजको आकारजस्तै ठूलो” भएको उल्लेख गरिएको छ। तर आक्रमण कहाँ भएको हो भन्ने विषयमा भने स्पष्ट जानकारी दिइएको छैन। सेन्ट्रल कमानले इरानको नौसैनिक क्षमतामाथि लक्षित कारबाही जारी राख्ने पनि दोहोर्‍याएको छ।

किन विशेष थियो IRIS शाहिद बाघेरी?

IRIS शाहिद बाघेरी जहाजलाई विशेष मानिनुको मुख्य कारण यसको संरचना र प्रयोग हो। सुरुमा यो एउटा सामान्य कन्टेनर जहाज थियो, जसलाई पछि ठूलो ड्रोन बोक्ने जहाजका रूपमा रूपान्तरण गरिएको थियो। इरानले यसलाई सन् २०२५ फेब्रुअरीमा सञ्चालनमा ल्याएको थियो।

रिपोर्टहरूका अनुसार यस जहाजमा करिब १८० मिटर लामो रनवे बनाइएको छ, जहाँबाट ड्रोन उडान भर्न सक्छन्। साथै यो जहाज बिना कुनै बन्दरगाहमा रोकिने आवश्यकताबिना करिब २२ हजार समुद्री माइलसम्म यात्रा गर्न सक्ने क्षमता राख्दछ।

सैन्य विज्ञहरूका अनुसार यस्ता ड्रोन क्यारियर जहाजहरूले इरानको सैन्य रणनीतिमा नयाँ आयाम थप्न सक्छन्। लामो दूरीसम्म गोप्य रूपमा सञ्चालन गर्न सक्ने र ड्रोन प्रक्षेपण प्लेटफर्मका रूपमा प्रयोग गर्न सकिने भएकाले इरानले ड्रोनमार्फत आक्रमण गर्ने दूरी र क्षमता दुबै विस्तार गर्न सक्ने सम्भावना देखिएको छ।

इरानी नौसैनिक क्षमतालाई कमजोर पार्ने लक्ष्य

अमेरिकी सेनाले यस जहाजलाई निशाना बनाउनु इरानको नौसैनिक क्षमतालाई कमजोर पार्ने रणनीतिक कदमका रूपमा हेरिएको छ। यस कारबाही र IRIS शाहिद बाघेरीको क्षमताबारे चर्चा बढेसँगै मध्यपूर्व क्षेत्रमा पहिले नै विद्यमान तनाव अझ बढ्न सक्ने अनुमान गरिएको छ।

क्षेत्रीय सुरक्षाको दृष्टिकोणले पनि यस घटनालाई अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले नजिकबाट निगरानी गरिरहेको बताइएको छ।