अलिशा चिनाय (पूर्वमा चिनोय) भारतीय पप संगीतकी विशिष्ट गायिका हुन्। उनले १९९०–८० दशकको उत्तरार्ध र ९० दशकमा आफ्नो अद्वितीय शैलीले ‘Queen of Indipop’ को ख्याति कमाएकी थिइन्। उनी ‘Made in India’ (१९९५) को माध्यमले सार्वजनिकीकरणमा पुगिन्। त्यसबेलाका सफल गीतहरू जस्तै ‘Lover Girl’, ‘Kajra Re’ (२००५, ‘Bunty Aur Babli’) र ‘Oh My Darling’ उल्लेखनीय छन्  ।

हालको अवस्था र व्यक्तिगत जीवन

• ६० वर्ष पूरा
  उनले मार्च २०२५ मा ६० वर्ष पूरा गरिन्। यस अवसरमा उनले ‘म nine lives’ अर्थात् ‘नौ ज्यान बाँचेकी बिरालो जस्तै महसुस गर्छु’ बताउँदै पुनः संगीतमा फर्कने आशा व्यक्त गरेकी छिन्

• सेमी-रिटायर्ड, तर सक्रिय
  हाल उनी ‘सेमी‑रिटायर्ड’ भएकी छिन्: अनौपचारिक रूपमा अंग्रेजी गीत र युट्युबका लागि सामग्री तयार पार्छिन्, र सामाजिक सञ्जालमा सक्रिय छिन्, जहाँ उनले सकारात्मक सोच र ‘आत्म‑माया’ सन्देश दिन्छिन् ।

• लगन र संगीत सहकार्य
  उनी २०२० देखि ताजिकिस्तानका संगीत उत्पादक फरकट आजमोभसँग सम्बन्धमा छन्। दुबैले “Chamkega India” जस्तो गीतमा सहकार्य गरे, जुन दुबै देशमा छायांकन भएको थियो

• उद्योगको आलोचना र भविष्य दृष्टिकोण
  अलिशाले भारतीय संगीत उद्योगमा ‘प्लेब्याक गायनको अन्त’ भएको ठानेकी छिन्। उन्होंने संगीत अधिकार र रोयल्टी वितरण प्रणालीमा सुधारको आव्हान गरेकी छिन्, र नयाँ संगीतकारहरूलाई डिजिटल प्लेटफर्ममा सृजनात्मक स्वतन्त्रता अपनाउन सुझाव दिएकी छिन् ।

• मदला संग विवाद
  १९९६ मा उनले अनु मलिकमाथि यौन उत्पीडन आरोप लगाइन्। केही समय पछि शान्तिपूर्ण समझदारीमार्फत स्थिति मिलिन् तर #MeToo आन्दोलनका क्रममा उनले पुनः त्यो आरोपलाई समर्थन जनाइन् ।

• व्यक्तिगत जीवन
  उनी १९८६ मा राजेश झावेरीसँग विवाह गरेकी थिइन्, १९९४ मा अलग भइन्।

• रेडियो र युट्युबमा उपस्थिति
  उनी युट्युबमा अंग्रेजी गीत पोष्ट गर्छिन् र आफूलाई सकारात्मक ऊर्जा दिने म्यासेज दिन्छिन्, जस्तै “Fall in love with yourself…” ।

संगीत र सार्वजनिक उपस्थिति

• विश्वव्यापी प्रस्तुति
  जनवरी २०२५ मा उनी लण्डन र बर्मिँघममा “Queens of the 90’s” को सन्दर्भमा प्रदर्शन गरेकी छिन्।

• प्रेरणादायी दृष्टिकोण
  उनले फरक-फरक संगीत विधामा आफ्नो करियरको यात्रा व्याख्या गर्दै ‘दृढता’ र ‘संगीतप्रति प्रेम’ प्रतिवद्धता व्यक्त गरेकी छिन् ।

संक्षेपमा…

१. ‘Queen of Indipop’ – ९० दशककी प्रसिद्ध गायिका, ‘Made in India’ र ‘Kajra Re’ सँग लोकप्रियता हासिल गरिन्।
२. आजको कलाकार – ६० वर्षकी भेला भइन्, ‘सेमी‑रिटायर्ड’ तर रचनात्मक रूपमै सक्रिय।
३. समाजिक रोल – नवयुवाहरुलाई डिजिटल प्लेटफर्ममा जाने प्रेरणा दिइरहेकी छिन्।
४. व्यक्तिगत यात्रा – प्रेम, संगीत, विवाद र आत्म‑स्वावलम्बनको संगम।
५. अन्तर्राष्ट्रिय उपस्थिति – यूरोपमा कन्सर्ट, युट्युबमा नयाँ धुनहरु।

अलिशा चिनायले आफ्नो जीवन र करियर मार्फत भोजपूरी उद्योगलाई औपचारिकता मात्र नभएर क्रान्तिकारी स्वरूप दिए। आज उनी अतीतका प्रिय गीतहरूको साथसाथै नयाँ डिजिटल युगका चुनौती र अवसरहरूमा पनि सक्रिय छिन्।