सम्पादकीय

कुनै पनि गीतको वास्तविक शक्ति केवल त्यसको स्वर वा संगीतमा मात्र सीमित हुँदैन। त्यसले बोकेको कथा, पात्रको मनोविज्ञान, दृश्यहरूको प्रवाह र अन्त्यले दर्शकको मनमा कस्तो छाप छोड्छ भन्ने कुरा पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण हुन्छ। ‘पिर दियौ’ यस्तै एउटा गीत हो, जसले प्रेमको मिठास र बिछोडको पीडालाई एउटै कथामा समेट्ने प्रयास गरेको छ।

भिडियोको सुरुआत अत्यन्तै मनमोहक छ। हरियालीले ढाकिएको पहाडी गाउँ, उकालो–ओरालो बाटा, स्वच्छ हावापानी, चौरी, बोटबिरुवा र प्राकृतिक सौन्दर्यले भरिएको परिवेशले नेपाली गाउँको जीवन्त चित्र कोर्छ। त्यही गाउँमा विद्यालय पढ्ने एक किशोर र किशोरीबीचको निष्कपट प्रेम विस्तारै दर्शकको आँखाअघि खुल्दै जान्छ।

सरकारी विद्यालयको पोशाकमा कापीकिताब बोकेर एउटै साइकलमा विद्यालय जाने दृश्य होस् वा बाख्रा चराउँदै गरेकी युवतीको आत्मीयता, यी सबै दृश्यहरूले ग्रामीण जीवनको स्वाभाविक सौन्दर्यलाई अत्यन्तै सरल तर प्रभावकारी ढंगले प्रस्तुत गरेका छन्। युवकको आँखामा पावर भएको चश्मा, उसको सोझोपन र युवतीको स्वाभाविक व्यवहारले पात्रहरूलाई बनावटीभन्दा बढी वास्तविक बनाएको अनुभूति हुन्छ।

प्रेमको यही सरल संसारमा दर्शक रमाइरहेका बेला कथाले अप्रत्याशित मोड लिन्छ। युवती अर्कै युवकसँग देखिन्छिन्। नयाँ सम्बन्धको संकेत, पुरानो प्रेमीको आँखाअघि देखिएका ती दृश्य र त्यसपछि सम्बन्धमा आएको दूरीले कथालाई भावनात्मक बनाउँछ। पूर्वप्रेमीको अस्वीकार, युवतीको निराशा र मौन पीडाले सम्बन्धहरू सधैं सरल हुँदैनन् भन्ने यथार्थ देखाउँछन्।

यद्यपि, कथाको यही मोडमा केही प्रश्नहरू भने अनुत्तरित रहन्छन्। युवती किन दोस्रो सम्बन्धमा पुगिन्? पहिलो सम्बन्ध किन टुट्यो? त्यो नयाँ सम्बन्ध प्रेम थियो, बाध्यता थियो कि कुनै सामाजिक परिस्थितिको परिणाम? निर्देशकले यी प्रश्नहरूलाई खुला छोडेका छन्। परिणामतः भिडियोले गम्भीर विषय उठाए पनि कथावस्तुको प्रवाह कतिपय दर्शकका लागि केही पेचिलो र अपूरो महसुस हुन सक्छ।

अर्कोतर्फ, युवती खरिदार परीक्षाको तयारी गरिरहेकी, घरपरिवारमा मानसिक दबाब झेलिरहेकी र बाबुआमासँगको भावनात्मक दूरी देखाइएका दृश्यहरूले कथामा अर्को तह थप्छन्। तर यी दृश्यहरूलाई मुख्य कथासँग अझ स्पष्ट रूपमा जोडिएको भए भिडियोको प्रभाव अझ बलियो बन्न सक्थ्यो। केही दृश्यहरूले दर्शकलाई युवती गर्भवती भएको संकेत गरेजस्तो आभास दिन्छन्, तर त्यसलाई पुष्टि वा खण्डन गर्ने स्पष्ट दृश्य–भाषा भिडियोमा भेटिँदैन। यसले कथालाई रहस्यमय त बनाउँछ, तर सँगै केही अन्योल पनि सिर्जना गर्छ।

सबैभन्दा मार्मिक दृश्य भने अन्त्यमा आउँछ। भीरको टुप्पोमा उभिएका दुई पात्र। युवकले सम्बन्ध जोगाउने प्रयासस्वरूप युवतीको हात समाउन खोज्छ। तर युवतीले आफ्नो हात छुटाउँदै भीरबाट हाम फाल्छिन्। त्यसपछि युवक पनि पछ्याउँदै ज्यान दिन्छ। अन्तिम दृश्यमा तेस्रो पुरुषले युवतीको स्मृति–स्तम्भमा श्रद्धाञ्जलि अर्पण गरेको दृश्यले कथा समाप्त हुन्छ। यो अन्त्य केवल दुई पात्रको मृत्यु मात्र होइन, अधुरो प्रेम, अपूरा सपनाहरू र जीवनका अनुत्तरित प्रश्नहरूको प्रतीक पनि हो।

भिडियोको अर्को पक्ष नृत्य हो। कोरियोग्राफी आकर्षक छ, कलाकारहरूको प्रस्तुति पनि प्रशंसनीय छ। तर ‘पिर दियौ’ जस्तो गहिरो दुःख र बिछोडको भाव बोकेको गीतमा अत्यधिक नृत्यको प्रयोगले गीतको भावनात्मक गहिराइलाई केही हदसम्म कमजोर बनाएको अनुभूति हुन्छ। पीडाको अनुभूति स्वाभाविक रूपमा मौनता, भावभंगिमा र अभिनयबाट व्यक्त हुँदा अझ प्रभावकारी हुने सम्भावना थियो।

यसका बाबजुद अभिनय पक्ष भने निकै सशक्त देखिन्छ। अजय आरएन, नारायणी खत्री र गोविन्द पहाडी तीनै कलाकारले पात्रअनुसारको भाव राम्रोसँग प्रस्तुत गरेका छन्। विशेषगरी आँखा, अनुहारको अभिव्यक्ति र मौन संवादमार्फत पीडालाई अभिव्यक्त गर्ने प्रयास प्रशंसनीय छ। गीतका शब्दहरू पनि सन्दर्भअनुकूल, सहज र भावपूर्ण छन्। अजय आरएन र शान्तिश्री परियारको स्वरले गीतलाई थप जीवन्त बनाएको छ।

समग्रमा ‘पिर दियौ’ केवल प्रेममा धोका पाएको कथा होइन। यो मानिसको जीवन आफैंमा कति अनिश्चित, जटिल र अपूरो हुन्छ भन्ने एउटा सांकेतिक प्रस्तुति पनि हो। जीवनमा सबै प्रश्नहरूको उत्तर हुँदैन। सबै प्रेमहरू सफल हुँदैनन्। सबै सम्बन्धहरू विवाहमा परिणत हुँदैनन्। कहिलेकाहीँ मानिसले आफ्ना सबैभन्दा प्रिय व्यक्तिलाई पनि परिस्थितिका कारण गुमाउनुपर्छ। यही यथार्थलाई भिडियोले कलात्मक शैलीमा प्रस्तुत गर्ने प्रयास गरेको छ।

यदि कथाको मनोवैज्ञानिक पक्ष र पात्रहरूको निर्णयलाई अझ स्पष्ट रूपमा चित्रण गरिएको भए ‘पिर दियौ’ केवल एउटा राम्रो लोकदोहोरी भिडियो मात्र नभई नेपाली म्युजिक भिडियो इतिहासमा स्मरणीय कथा–प्रधान सिर्जनाका रूपमा स्थापित हुन सक्थ्यो। तथापि, यसले दर्शकलाई प्रेम, विश्वास, बिछोड र जीवनको अनिश्चितताबारे सोच्न बाध्य बनाउने सामर्थ्य भने राख्छ। यही नै यस गीत र भिडियोको सबैभन्दा ठूलो सफलता हो। भिडियो तलको लिंकमा गएर हेर्न सकिन्छ ।