लेख्ने त म हो, तर समार्थ्य मेरै कहाँ छ र ?
श्रीकृष्णकै कृपा, म त साधन हुँ हर प्रहर ।
उहाँकै इच्छाले उम्लिए यी भाव मनमा,
उहाँकै प्रतिबिम्ब छ अक्षर उच्चारणमा ।

शब्द बनेर छायो यहाँ उहाँकै उपदेश,
सत्यको बाटोमा हिँड्न मिलोस् ज्ञान विशेष ।
भक्तिका सुरहरू गुञ्जिइरहून् धडकनमा,
श्रीहरिको कृपाले परमानन्द मिलोस् जीवनमा ।
जयश्री राधे, जय श्रीकृष्ण —Radhachakar Raju

चोला हो मरी जाने योसँग मनै लाउनु किन
जे जे छ आफ्नो यहीं छोडेर आउँदै छ जाने दिन

रंगभूमि नै हो घर्ती मानिस अभिनय गर्ने पात्र
भौतिक सुख त क्षणभंगुर पुग्छ येति बुझे मात्र
कर्मफल मान्छेले पर्छ हर हालमा लिन
जे छ आफ्नो यहीं छोडेर आउँदै छ जाने दिन

लोभ्याउने चिजवस्तूहरु दुनियाँमा छन् भरमार
लेखाजोखा सबै राख्छ परमज्ञानी विश्व सरकार
तन नाशवान, तिमी अविनाशी आफूलाई चिन
जे छ आफ्नो यहीं छोडेर आउँदै छ जाने दिन

लाग्दैन काम छलकपट, जालसाज र चतुराइ
निष्पाप, इमानदार बने पर्दैन बाँच्नु डराइडराइ
कर्म नगरे त्यस्तो कहिलै आफूसँगै लाग्ने घिन
जे छ आफ्नो यहीं छोडेर आउँदै छ जाने दिन

धोखा दिनेले धोखै खान्छ हिसाब हुन्छ बराबर
पीडा नै पीडा दिन्छ जसले नगर्नु त्यसको रहर
भर नपरे विश्वासघातीले जहिले नि पार्छ खिन्न
जे छ आफ्नो यहीं छोडेर आउँदै छ जाने दिन

गीतको विस्तृत व्याख्या (भावार्थसहित)

यो गीतले मानवीय जीवनको नश्वरता, कर्मको महत्त्व, तथा सत्य र धर्मको मार्ग अनुसरण गर्ने प्रेरणा दिन्छ। हामी यो संसारमा केही लिएर आएका छैनौं र केही लिएर जाने पनि छैनौं। त्यसैले, लोभ, छलकपट, र सांसारिक मोहमा अल्झिनु व्यर्थ छ।

चोला हो मरी जाने योसँग मनै लाउनु किन
जे जे छ आफ्नो यहीं छोडेर आउँदै छ जाने दिन

भावार्थ

यो शरीर (चोला) अस्थायी छ। यो जन्मिन्छ, वृद्ध हुन्छ, र अन्ततः मर्न जान्छ। त्यसैले, यस नाशवान शरीरमा अत्यधिक आसक्ति राख्नुको कुनै तुक छैन।
जब मृत्यु आउनेछ, तब हामीले कमाएको धन, मान–प्रतिष्ठा, सम्बन्ध–सबै यहीँ छोडेर जानुपर्छ। मानिस भौतिक संसारमा डुबेर यसैलाई स्थायी ठान्छ, तर सत्य के हो भने मृत्युपछि केही पनि साथ लाग्दैन।

रंगभूमि नै हो धर्ती मानिस अभिनय गर्ने पात्र
भौतिक सुख त क्षणभंगुर पुग्छ येति बुझे मात्र
कर्मफल मान्छेले पर्छ हर हालमा लिन
जे छ आफ्नो यहीं छोडेर आउँदै छ जाने दिन

भावार्थ

यो संसार एक रंगमञ्च (थिएटर) जस्तै हो, जहाँ हरेक व्यक्ति एउटा पात्र मात्र हो।
धन, सम्पत्ति, सुख–सुविधा यी सबै क्षणिक हुन्, जसरी नाटकमा कुनै पात्रलाई दिएको मुकुट, गहना, वस्त्र अन्ततः फुकालिन्छ।
मानिसले जस्तो कर्म गर्छ, त्यसको फल भोग्नैपर्छ। चाहे सुकर्म होस् वा कुकर्म, भाग्न सकिन्न।

मुख्य सन्देश:
संसारलाई क्षणिक रूपमा हेर्न सिक्नुपर्छ र साँचो धर्म अनुसार कर्म गर्नुपर्छ।

लोभ्याउने चिजवस्तूहरु दुनियाँमा छन् भरमार
लेखाजोखा सबै राख्छ परमज्ञानी विश्व सरकार
तन नाशवान, तिमी अविनाशी आफूलाई चिन
जे छ आफ्नो यहीं छोडेर आउँदै छ जाने दिन

भावार्थ

संसारमा लोभ्याउने वस्तुहरू अनगिन्ती छन् – धन, गाडी, घर, गहना, सत्ता, प्रतिष्ठा आदि।
तर परमात्मा (विश्व सरकार) हाम्रा हरेक कर्मको लेखाजोखा गरिरहनु भएको छ। हामी केही लुकाउन सक्दैनौं।
शरीर नाशवान छ, तर आत्मा अविनाशी छ।
मानिसले आफूलाई मात्र शरीर ठान्नु ठूलो भ्रम हो। साँचो चेतनाको अनुभूति गर्नुपर्छ।

मुख्य सन्देश:
सांसारिक लोभ–मोहलाई छोडेर आत्मज्ञान प्राप्त गर्ने प्रयास गर्नुपर्छ।

लाग्दैन काम छलकपट, जालसाज र चतुराइ
निष्पाप, इमानदार बने पर्दैन बाँच्नु डराइडराइ
कर्म नगरे त्यस्तो कहिलै आफूसँगै लाग्ने घिन
जे छ आफ्नो यहीं छोडेर आउँदै छ जाने दिन

भावार्थ

धूर्तता, छलकपट, झूट, चतुराइ अन्ततः व्यर्थ हुन्छ।
असल चरित्र भएको निष्पाप व्यक्ति डराउनु पर्दैन। सत्यको मार्गमा हिंड्नेलाई भय हुँदैन।
जसले असल कर्म गर्छ, उनी सधैं आनन्दित हुन्छन्। तर जसले अनैतिक कर्म गर्छ, उनी आफ्नै अपराधबोधबाट ग्रस्त हुन्छ।

मुख्य सन्देश:
साँचो आनन्द सत्यता र इमानदारीमा छ।

धोखा दिनेले धोखै खान्छ हिसाब हुन्छ बराबर
पीडा नै पीडा दिन्छ जसले नगर्नु त्यसको रहर
भर नपरे विश्वासघातीले जहिले नि पार्छ खिन्न
जे छ आफ्नो यहीं छोडेर आउँदै छ जाने दिन

भावार्थ

जुन व्यक्तिले अरूलाई धोका दिन्छ, उसले जीवनमा कहिल्यै साँचो सफलता प्राप्त गर्न सक्दैन।
अन्यलाई पीडा दिनेले अन्ततः आफैं पीडा भोग्नुपर्छ।
विश्वासघाती व्यक्तिलाई कसैले भर परेका छैनन्, र उनीहरू अन्ततः दुःखी हुन्छन्।

मुख्य सन्देश:
कर्मको न्याय अटल छ। जसले जे गर्छ, उसले त्यसैको परिणाम पाउँछ।

समग्र निष्कर्ष:

यो गीतले हामीलाई आध्यात्मिक दृष्टिकोण प्रदान गर्छ।
भौतिक मोह र लोभले अन्ततः पीडा मात्र दिन्छ।
संसार नाटकजस्तै हो, आत्मा मात्र साँचो सत्य हो।
धर्म, सत्य, र इमानदारी नै अन्ततः मानिसलाई साँचो सुख दिन्छ।
जसले धोका दिन्छ, ऊ आफैं कहिल्यै खुसी हुन सक्दैन।

मुख्य सन्देश:

“यो संसारमा हामी केही लिएर आएका छैनौं, केही लिएर जाँदैनौं। त्यसैले, सत्य, कर्म, र आत्मज्ञानको बाटो अपनाऔं।”

🙏 जय श्रीराधे! हरे कृष्ण! जय श्रीकृष्ण! 🙏