काठमाडौं, २९ जुन २०२४ – बरसाना र राधा रानीको जन्मस्थानसम्बन्धी विवादले सामाजिक सञ्जालमा ठूलो चर्चा पाएको थियो। कथा वाचक प्रदीप मिश्रले मध्यप्रदेशको सिहोर जिल्लामा भएको आफ्नो प्रवचनमा राधा रानीको जन्मस्थान बरसाना नभई रावल गाउँ भएको र उनको विवाह छाता गाउँमा भएको बताएका थिए। यस विषयमा संत प्रेमानन्द गोविन्द शरण महाराजले मिश्रको वक्तव्यलाई अविवेकी भन्दै कडा आलोचना गरेका थिए।

प्रेमानन्द महाराजले प्रदीप मिश्रलाई ब्रज उपासनाको उचित ज्ञान नभएको र उनी ‘राधा तत्व’ को मर्म नबुझेको आरोप लगाएका थिए। उनले मिश्रलाई रसिक सन्तहरूको संगतमा बसेर श्रीमद्भागवत, पुराण, र अन्य शास्त्रहरूको अध्ययन गर्न सल्लाह दिएका थिए। साथै, प्रेमानन्द महाराजले मिश्रको टिप्पणीले ब्रजबासीहरूको भावनामा चोट पुर्‍याएको र उनलाई सात दिनभित्र बरसाना आएर किशोरीजीको मन्दिरमा माफी माग्न आग्रह गरेका थिए।

ब्रजवासीहरू समेत यस प्रकरणप्रति आक्रोशित भएका थिए। उनीहरूले राधा रानीलाई आफ्नो सम्मान र गर्वको प्रतीक भन्दै मिश्रको भनाइप्रति कडा असन्तोष व्यक्त गरेका थिए। ब्रजवासीहरूले भनेका थिए, “लाडली जी हाम्रो इज्जत, गौरव र जीवन हुन्। उनको अपमान सह्य हुने छैन।”

माफीको लागि बरसाना पुगे प्रदीप मिश्र

सामाजिक दबाब र सन्त समुदायको आलोचनापछि प्रदीप मिश्रले आफ्नो भनाइका लागि सार्वजनिक माफी मागेका थिए। उनले प्रेमानन्द महाराजप्रति उच्च आदर व्यक्त गर्दै, राधा रानी र ब्रजवासीहरूप्रति श्रद्धा प्रकट गरे। २९ जुन २०२४ मा मिश्र बरसाना पुगेर श्री राधा रानीको मन्दिरमा माफी मागे।

मन्दिरमा पुगेपछि मिश्रले किशोरीजीको दर्शन गरे र ब्रजवासीहरूसँग माफी मागे। उनले भने, “मेरो भनाइले तपाईहरूको भावनामा चोट पुगेको छ भने म गहिरो क्षमाप्रार्थी छु। मैले प्रेमानन्द महाराजबाट धेरै शिक्षा पाएको छु, र अब यस विषयमा थप अध्ययन गर्नेछु।” उनले आफ्नो कथा तालिका पूरा भएपछि ब्रज दर्शन र अध्यात्मिक ज्ञानको गहिरो अध्ययन गर्ने वाचा गरे।

विवाद साम्यतर्फ

बरसाना पुगेर र माफी मागेर मिश्रले विवादलाई साम्य पार्ने प्रयास गरेका छन्। उनको यो कदमले सन्त समुदाय र ब्रजवासीहरूको असन्तोष केही हदसम्म कम गरेको छ। प्रेमानन्द महाराज र ब्रजवासीहरूले मिश्रको यस कार्यलाई स्वागत गर्दै उनलाई भविष्यमा ‘राधा तत्व’ को मर्म बुझेर मात्रै प्रवचन गर्न आग्रह गरेका छन्।

यस विवादले धार्मिक संवेदनशीलतालाई सम्मान गर्ने र सन्तुलित धारणा प्रस्तुत गर्ने महत्त्वलाई उजागर गरेको छ।