संपादकीय:

संयुक्त राज्य अमेरिकाका चिकित्सकहरूले अब स्वीकार गर्न थालेका छन् कि पश्चिमी शैलीको शौचालय (Western Toilet) मा बस्ने तरिका पेटका लागि हानिकारक हुनसक्छ। यस्तो बसाइका कारण आन्द्रा ठीकसँग खाली हुन सक्दैन, जसले दीर्घ कब्जियत र अन्य पाचन समस्याहरू निम्त्याउन सक्छ।

यस समस्यालाई समाधान गर्नका लागि अब त्यहाँ महँगो स्टूल (footstool) बेच्न थालिएको छ, जसले मानिसलाई “पूर्वी–एशियाली शैली” (squat position) मा बस्न मद्दत गर्छ। विडम्बना यो छ कि, एक समय पुरानो र असहज मानिएको पूर्वी–एशियाली धर्तीमा बस्ने शैलीलाई नै अहिले सबैभन्दा स्वास्थ्यकर भनेर मान्यता दिइन थालेको छ।
पूर्वी–एशियाली अभ्यास त सुरुदेखि नै सही थियो।

वैज्ञानिक र मेडिकल आधार

Squatting (धर्तीमा बसेर शौच) किन स्वास्थ्यकर छ?

चिकित्सकीय रूपमा, धर्तीमा बस्ने (squat position) ले शरीरलाई शौचका लागि आदर्श आकृति (anatomical posture) दिन्छ।

Recto-anal angle खुल्छ

स्ट्रेट (Western toilet) मा बस्दा Recto-Anal Canal लगभग 90° मा हुन्छ, जसले—

• आन्द्रा पुरै खाली हुन नदिने

• जोर लगाउनु पर्ने

• कब्जियत बढाउने

• पाइल्स , फिस्टुला, एनल फिसरको जोखिम बढाउने स्थिति बनाउँछ।

तर Squatting गर्दा यो कोण १५०° जति खुल्दै जान्छ, जसले—

• आन्द्रा प्राकृतिक रूपमा फुकालिन्छ

• बिल्कुल जोर लगाउनु पर्दैन

• पेटको दवाब कम हुन्छ

• पाचन राम्रो हुन्छ

• पाइल्सको जोखिम घट्छ

१००+ वैज्ञानिक अध्ययनले Squatting लाई “Ideal Position” मानेका छन्

Jouvin et al., Clarke et al., र Harvard Health सहितका विभिन्न अनुसन्धानले देखाएका छन् कि—

✔ Squatting ले आन्द्रा खाली गर्ने गति २–३ गुणा बढाउँछ
✔ कब्जियत ६०–७०% कम हुन्छ
✔ पाइल्सका केसहरू ५०% घट्छन्
✔ शरीरलाई जोर लगाउन नपर्ने हुँदा रक्तनलीमा दबाब कम हुन्छ

Western Toilet किन हानिकारक मानिन्छ?

1. आन्द्रा आधा मात्र खाली हुन्छ

2. लगातार जोर लगाउनुपर्ने → पाइल्स/फिसर

3. Pelvic Floor muscles कमजोर हुन्छन्

4. पाचन प्रणाली अल्छी बनाउँछ

5. बच्चा र वृद्धमा कब्जियत झन् खराब हुन्छ

सबैभन्दा महत्वपूर्ण स्वास्थ्य पक्ष — ठूलो आँत पूर्ण रूपमा नखुल्दा हुने गम्भीर जोखिम

ठूलो आँत (Colon) पाचन प्रणालीको फोहोर सङ्कलन र निष्कासन गर्ने मुख्य ठाउँ हो।
यदि Western Toilet को posture का कारण ठूलो आँत पुरै खाली भएन, र
थोरै मात्रामा पनि मल बाँकी रहिरह्यो,
तब यसले निम्त्याउन सक्छ—

✔ पेटको निरन्तर भारीपन

✔ आन्द्रामा संक्रमण (colitis)

✔ ग्यास–अपच

✔ टोक्सिन सञ्चय भएर शरीरभरि सूजन (systemic inflammation)

✔ Irritable Bowel Syndrome (IBS)

✔ Diverticulitis

✔ पाइल्स, फिस्टुला, फिसर

✔ दीर्घ कब्जियत

✔ कोलन क्यान्सरको सम्भावनासमेत बढ्ने संकेत

मलको अवशेष शरीरभित्र धेरैबेर रहिरहँदा टोक्सिनहरू र ब्याक्टेरिया पुनः अवशोषित भई
अनेकौँ रोगको श्रृंखला सुरु हुन्छ।
यो समस्या पश्चिमी शौच मुद्रा (sitting posture) मा बढी देखिन्छ।

अमेरिकामा अहिले ‘Squat Stool’ किन लोकप्रिय?

✔ “Squatty Potty” जस्ता फुटस्टुल लाखौँको बिक्री
✔ Gastroenterologists ले यसको सिफारिस गर्न थालेका
✔ Hospitals ले पनि ‘modified squat’ अभ्यास गराइरहेका
✔ Yoga-inspired sitting posture को माग बढ्दै

अमेरिकाले—
पूर्वी–एशियाली शैली अनुकरण गर्दै “modern footstool” बनाएर बेचिरहेको छ।
कहिलेकाहीँ परम्परा विज्ञानभन्दा निकै अघि उभिन्छ।

पूर्वी–एशियाली शैलीका अतिरिक्त फाइदा

• पेटका अंगहरूमा प्राकृतिक दबाब

• प्रोलैप्स (organ slipping) को जोखिम कम

• कोलन क्यान्सरको जोखिम कम हुन सक्ने संकेत

• Hernia को सम्भावना घटाउन मद्दत

• लचिलोपन र हिप–काँध स्वास्थ्यमा सुधार

कसरी Western Toilet मा बसेर पनि Squat Position को फाइदा लिन सकिन्छ?

चिकित्सकले यसलाई “Modified Squat” भन्छन्।

✔ टाइलेट अगाडि फुटस्टुल राख्ने
✔ खुट्टा २५–३० से.मी. उठाउने
✔ अलि अगाडि झुक्ने
✔ पेटमा हल्का दवाब सिर्जना गर्ने

यसले Recto-Anal Angle लगभग squatting जत्तिकै खोलिदिन्छ।

पूर्वी–एशियाली संस्कृति वैज्ञानिक रूपमा अत्यन्त प्रभावकारी शौच posture प्रयोग गर्दै आएको थियो।
पश्चिमले ढिलो गरी यो सत्यता स्वीकार गरिरहेको छ।
Squatting नै आजका दिन सबैभन्दा स्वास्थ्यकर, प्राकृतिक र सम्पूर्ण पाचन प्रणालीका लागि आदर्श विधि मानिन्छ।

ठूलो आँत पूर्ण रूपमा नखुल्दा शरीरमा रोगहरूको श्रृंखला शुरु हुनसक्ने भएकाले
सही मुद्रा अपनाउनु अनिवार्य छ।