क्रमशः ……….

तेस्रो गल्ती तपाईंको भान्साघरमा हुन्छ र यसले तपाईंको सम्पूर्ण परिवारको स्वास्थ्य र भाग्य बिगार्न सक्छ ।

एकादशीका दिन चामल पकाउनु वा खानु वर्जित छ भन्ने कुरा धेरैलाई थाहा छ । तर महिलाहरूले अनजानमा अर्को ठूलो गल्ती पनि गरिरहेका हुन्छन् । त्यो गल्ती हो—फलामको कढाइ वा तावाको प्रयोग गर्नु ।जुन ११ को परमा एकादशीका दिन फलामका भाँडाकुँडामा खाना पकाउनु राहु र केतुको अशुभ प्रभावलाई पूर्ण रूपमा सक्रिय बनाउने विश्वास गरिन्छ । भगवान विष्णुको पूजा र एकादशी व्रतका क्रममा फलामको प्रयोगले नकारात्मक ऊर्जालाई प्रत्यक्ष रूपमा भोजनमा प्रवेश गराउँछ भन्ने मान्यता छ ।

यस दिन तपाईंले पितल, माटो वा तामाका भाँडाहरू प्रयोग गर्न सक्नुहुन्छ, जुन सात्त्विक मानिन्छन् । साथै यस दिन घरमा कुनै पनि प्रकारको छोक वा तड्का लगाउनु हुँदैन ।जब तेल वा घ्यूलाई अत्यधिक तापमा तताइन्छ र त्यसको तीव्र गन्ध घरभरि फैलिन्छ, तब त्यसले घरको सात्त्विक र शान्त वातावरणलाई भङ्ग गरिदिन्छ भन्ने विश्वास गरिन्छ ।एकादशीको दिन परम शान्ति र सादगीको दिन हो । तपाईंको भान्सामा बन्ने भोजन यति सरल र सात्त्विक हुनुपर्छ कि भगवान स्वयं त्यसलाई ग्रहण गर्न आकर्षित हुनुहोस् ।जुन महिलाहरू यस दिन तीखा मसला, लसुन र प्याजको प्रयोग गर्छन्, उनीहरूको घरमा सधैँ कलह र गम्भीर रोगहरूले बास जमाउने विश्वास गरिन्छ ।

चौथो गल्ती, जुन प्रायः घरका विभिन्न झमेलाहरूका बीचमा अनायासै हुन पुग्छ, त्यो हो वाणीको दोष। एकादशीको दिन कुनै पनि महिलाले आफ्नो मुखबाट एक शब्द पनि कठोर वचन निकाल्नु हुँदैन। घरका बालबालिकामाथि बिना कारण चिच्याउनु, श्रीमान्सँग कुनै कुरामा विवाद गर्नु वा छिमेकीको बसेर चुगली गर्नु, यस दिनको सबैभन्दा ठूलो पाप मानिएको छ। यस दिन तपाईंको शरीरको प्रत्येक ऊर्जा चक्र जागृत अवस्थामा हुन्छ। तपाईंले जे बोल्नुहुन्छ, त्यो सिधै ब्रह्माण्डीय तरंगहरूमा पुग्छ र सत्य पनि हुन सक्छ।यदि तपाईंले रिसको आवेगमा आएर कसैलाई श्राप दिनुभयो वा कसैका लागि नराम्रो बोल्नुभयो भने त्यसको प्रत्यक्ष र अप्रत्यक्ष असर तपाईंको आफ्नै परिवारमा पर्न सक्छ।सबैभन्दा ध्यान दिनुपर्ने कुरा के हो भने, यस दिन कुनै पनि गरिब, असहाय वा माग्न आउने व्यक्तिलाई आफ्नो ढोकाबाट खाली हात वा अपमान गरेर नफर्काउनुहोस्। के थाहा, भगवान विष्णु आफ्नो लीलाअनुसार कुन रूप लिएर तपाईंको परीक्षा लिन तपाईंको घरको ढोकामा आउनुभएको होस्। जो महिला यस दिन आफ्नो क्रोध नियन्त्रण गर्न सक्दिनन् र अपशब्द बोल्छिन्, उनको सम्पूर्ण पूजा–पाठ र व्रतबाट प्राप्त पुण्य एकै क्षणमा जलेर खरानी हुन्छ। त्यसैले ११ जुनका दिनभरि आफ्ना ओठमा शान्त मुस्कान राख्नुहोस् र मनमा निरन्तर “ॐ नमो भगवते वासुदेवाय” मन्त्रको जप गरिरहनुहोस्। एकादशीको हाम्रो शरीर र मनसँग अत्यन्त गहिरो सम्बन्ध छ। विज्ञानले पनि स्वीकार गरेको छ कि चन्द्रमाको कलाहरूले हाम्रो शरीरको जलतत्त्वमा प्रत्यक्ष प्रभाव पार्छ। एकादशीका दिन चन्द्रमाको गुरुत्वाकर्षणले हाम्रो शरीरका सम्पूर्ण चक्रहरूलाई प्रभावित गर्छ। त्यसैले यस दिन उपवास बस्दा शरीरका अशुद्धिहरू बाहिर निस्कन्छन् र मन शान्त रहन्छ। परमा एकादशी त झन् अधिक मासमा पर्ने भएकाले यसको विशेष महत्त्व छ। अधिक मास, जसलाई पुरुषोत्तम मास पनि भनिन्छ, सूर्य र चन्द्रमाको गतिमा सन्तुलन कायम गर्नका लागि थपिएको अतिरिक्त महिना हो। यस महिनाको कुनै स्वामी थिएन, त्यसैले भगवान विष्णुले स्वयं यसलाई आफ्नो नाम दिनुभएको थियो। यस महिनामा पर्ने एकादशीको महत्त्व अन्य एकादशीहरूको भन्दा हजारौँ गुणा बढी मानिन्छ। यस दिन गरिने सानो प्रार्थना पनि सिधै वैकुण्ठलोकसम्म पुग्छ भन्ने विश्वास छ।

जब तपाईं यी नियमहरूको कडाइका साथ पालन गर्दै यो दिन बिताउनुहुन्छ, तपाईंको वरिपरि एउटा यस्तो सुरक्षा चक्र निर्माण हुन्छ जसलाई संसारको कुनै पनि नकारात्मक शक्तिले तोड्न सक्दैन। यो सम्पादकीय बागेश्वर बाबा नामले परिचित आध्यात्मिक गुरु पण्डित धिरेन्द्र कृष्ण शास्त्रीका प्रवचनहरूमा आधारित छ। यसलाई ग्रहण गर्ने वा नगर्ने कुरा पाठकको आफ्नै विवेकमा निर्भर गर्दछ। पाठकवर्गले अनुशरण गर्न हुने वा नहुने भन्ने सम्बन्धमा लोकसारथि कुनै पनि प्रकारको पूर्वाग्रह राख्दैन।

सम्पादकीय: परमा एकादशीका दिन महिलाहरूले के गर्ने र के नगर्ने ? जानौँ (भाग–३)