लोकसारथि संवाददाता, काठमाडौं ।
संघर्ष, प्रतिस्पर्धा र भ्रमले भरिएको आजको युवा–जीवनमा श्रीमद्भगवद्गीताको अध्याय ४, श्लोक २४ गहिरो जीवन–सन्देश बोकेको छ। भगवान् श्रीकृष्णले यस श्लोकमा कर्मलाई आसक्ति रहित साधनाका रूपमा प्रस्तुत गर्दै युवाहरूलाई कर्ममार्गको सर्वोच्च दर्शन सिकाएका छन्।
श्लोक ४.२४
ब्रह्मार्पणं ब्रह्म हविः ब्रह्माग्नौ ब्रह्मणा हुतम् ।
ब्रह्मैव तेन गन्तव्यं ब्रह्मकर्मसमाधिना ॥
भावार्थ :
जो व्यक्ति सबै कर्मलाई परमात्मामा अर्पण गरेर निष्कामभावले गर्छ, उसका सबै कर्म ब्रह्ममय हुन्छन्। उसले जे गर्छ, त्यो केवल ईश्वर–सेवा हुन्छ। त्यस्तो व्यक्ति अन्ततः ब्रह्मस्वरूपलाई नै प्राप्त गर्छ।
युवाका लागि सन्देश :
आजको पुस्ता द्रुत सफलता, आर्थिक लाभ र सामाजिक मान्यता पाउन तीव्र गतिमा दौडिरहेको छ। तर गीता यस श्लोकमार्फत सम्झाउँछ —
“कर्म गर्नु पर्छ, तर त्यसमा आसक्ति होइन, समर्पण हुनुपर्छ।”
आसक्ति भनेको परिणाममा बाँधिने मनोवृत्ति हो — “के फाइदा होला?” भन्ने सोच।
समर्पण भनेको उद्देश्यमा निष्ठा हो — “यो कर्तव्य हो” भन्ने भाव।
गीताको यो दर्शन युवालाई भन्छ —
-
आफ्नो अध्ययन, पेशा र प्रयासलाई भगवान्मा अर्पण गरिएको तपस्याजस्तो लिनुहोस्।
-
सफलताको मोह होइन, कर्तव्यको आनन्द खोज्नुहोस्।
-
असफलता आयो भने पनि निराश नहुनुहोस्, किनकि निष्काम कर्म कहिल्यै व्यर्थ जान्दैन।
समसामयिक सन्दर्भमा अर्थ
आज सामाजिक सञ्जाल, राजनीति वा करिअरमा आत्मप्रदर्शनको होड चलेको छ। तर, गीता सिकाउँछ — कर्मको सार प्रदर्शन होइन, अन्तरात्माको परिशुद्धता हो।
जसरी अग्निमा हवन अर्पण गर्दा सबै ब्रह्ममय हुन्छ, त्यस्तै जब हाम्रा कर्महरू अहंकाररहित हुन्छन्, तब तिनले समाज र आत्मा दुबैलाई शुद्ध पार्छन्।
निष्कर्ष :
गीता ४.२४ युवालाई सम्झाउँछ —
“सफलता प्राप्त गर्नभन्दा ठूलो कुरा आफ्नो कर्ममा सत्य, सेवा र समर्पणको भाव राख्नु हो।”
जब युवा पुस्ताले कर्मलाई आसक्ति होइन, अर्पणका रूपमा बुझ्छ, तब त्यसको जीवन मात्र होइन, सम्पूर्ण समाज पनि प्रकाशमान बन्छ।
-
१.
-
२.
-
३.
-
४.
-
५.
-
६.
-
७.
-
८.
-
९.
-
१०.
